مناوله و قرائت در نقل كتاب سليم
از جمله روشهاى نقل حديث « مناوله » است ، و منظور آن است كه مؤلّف يا راوى با دست خود كتاب را به شخصى كه مىخواهد از او روايت كند منتقل نمايد .
ارزش سند آنگاه بيشتر مىشود كه « قرائت » هم به مناوله اضافه شود به اين معنى كه مؤلّف يا راوى ، كتاب را براى كسى كه به او تحويل مىدهد بخواند ، يا تحويلگيرنده بخواند و مؤلّف يا راوى گوش فرا دهد و صحّت آن را تأييد كند .
در نقل كتاب سليم مناوله و قرائت مكرّر انجام شده ، كه موارد زير در مدارك مربوط به كتاب تصريح شده است « 1 » .
1 . مناولهء كتاب از دست سليم به ابان ، و قرائت سليم براى او ، در سال 76 .
2 . مناولهء كتاب از دست ابان به ابن اذينه ، و قرائت ابان براى او ، در سال 138 .
3 . قرائت كتاب بر ابو عبد الله مقدادى در سال 520 در نجف .
4 . قرائت كتاب بر حسن بن هبة الله بن رطبة در سال 560 در كربلا .
5 . قرائت كتاب بر هبة الله بن نما در سال 565 در حله .
6 . قرائت كتاب بر ابن شهرآشوب در سال 567 در حله .
اينها موارد تصريح شده بر مناوله و قرائت كتاب سليم بود . مسلّما موارد بسيارى نيز بوده كه در تاريخ ثبت نشده است . همچنين مخفى نماند كه مناوله و قرائت كتاب دلالت بر وجود نسخههاى خطى كتاب در تاريخهاى مزبور مىنمايد ، اگر چه خصوصيات آن نسخهها بدست ما نرسيده باشد .
تعداد سندهاى منتهى به كتاب
كتاب سليم بيست و يك سند معتبر دارد كه از نظر رجال و اسناد جنبهء مهمّى براى اين كتاب تلقّى مىشود و كمتر كتابى از چنين خصوصيّتى برخوردار است .
توضيح اين 21 سند چنين است :
اسناد اوّل نسخههاى نوع « الف » شامل شانزده طريق است . يك سند هم در اوّل
هامش
( 1 ) به سر آغاز كتاب سليم در ص 192 همين كتاب مراجعه شود .