( 1 )
مسألهء 10 - اگر او را به آتش بيندازد پس نتواند بيرون بيايد تا بميرد ، يا او را از بيرون آمدن از آتش جلوگيرى كند تا بميرد ، به آن كشته مىشود .
و در صورتى كه از آن عمدا و از روى سهل انگارى بيرون نيايد نه قودى هست و نه ديهء قتلى ، و ديهء جنايت انداختن در آتش بر او مىباشد . و اگر حال او معلوم نشود و هر دو امر محتمل باشد ، قود و ديهاى ثابت نمىشود .
( 2 )
مسألهء 11 - اگر او را در دريا و مانند آن بيندازد پس نتواند كه بيرون بيايد تا بميرد يا نگذارد كه خارج شود تا بميرد ، به آن كشته مىشود .
و در صورتى كه عمدا و از روى كوتاهى خارج نشود يا شك در آن باشد حكم او مانند مسألهء گذشته است . و اگر معتقد باشد كه بر خروج توانا است ، زيرا او از اهل فن شنا مىباشد پس او را بيندازد سپس معلوم شود كه چنين نبوده است و پرتابكننده هم نتواند كه او را نجات دهد عمد نمىباشد .
( 3 )
مسألهء 12 - اگر رگ او را بزند و او را از بستن آن جلوگيرى كند پس خون برود و بميرد قود بر او مىباشد .
و اگر او را رگ بزند و رهايش كند چنانچه بر بستن آن قدرت داشته باشد ولى عمدا و از روى سهل انگارى و كوتاهى آن را ترك نمايد تا بميرد نه قودى هست و نه ديهء نفسى . ولى ديهء رگ زدن بر او مىباشد . و اگر بر بستن آن توانا نباشد چنانچه جانى اين را بداند بر او قود مىباشد . و اگر جانى آن را نداند پس اگر او را به قصد قتل - و لو رجاء - رگ بزند پس بميرد ظاهرا قود بر او مىباشد و اگر قصد قتل او را نداشته باشد بلكه او را رگ بزند به اميد بستن آن ، بر او قود نمىباشد ولى ديهء شبه عمد بر او مىباشد .
( 4 )
مسألهء 13 - اگر كسى عمدا خود را از بالا روى انسانى بيندازد چنانچه اين از چيزهايى است كه غالبا مىكشد [ عمد است ]
و لو به خاطر ضعفى كه « ملقى عليه » ( انسان زير مانده ) دارد به جهت پيرى يا كوچكى يا بيمارى قود بر او مىباشد و گرنه چنانچه و لو رجاء قصد قتل او را به آن نموده باشد پس همچنين عمد است و قود بر او مىباشد ولى اگر قصد قتل او را نداشته باشد اين شبه عمد است ؛ و در همهء اين فرضها خون جانى هدر است . اگر بلغزد و روى ديگرى بيفتد پس او بميرد چيزى بر او نيست - نه ديه و نه قود - و همچنين چيزى بر كسى كه روى او افتاده نمىباشد .
( 5 )
مسألهء 14 - اگر او را سحر كند پس كشته شود و سببيّت سحر او براى قتل معلوم باشد اين عمد است
در صورتى كه با اين كار ، قصد قتل او را كرده باشد و گرنه عمد نيست بلكه شبه عمد مىباشد ؛ و بين قول به اينكه سحر واقعيّت دارد يا نه فرقى نيست . و اگر مثل اين گونه سحر نوعا كشنده است عمد مىباشد و لو اينكه قصد قتل را به آن نداشته باشد .
( 6 )
مسألهء 15 - اگر عمدا بر او جنايت كند پس سرايت كند و بميرد چنانچه جنايت از آن چيزهايى باشد كه غالبا سرايت مىكند ، اين عمد است
؛ يا به اين جنايت قصد مردن او را بنمايد