حكم غير هاشمى است كه از زكات به او داده مىشود . البته اگر ( شخص مشكوك ) خودش ادعا كند كه هاشمى است به خاطر اقرار به استحقاق نداشتن ، زكات به او داده نمىشود نه از جهت آنكه با صرف ادعايش مدّعاى او ثابت شده باشد ، و لذا تا وقتى كه صحّت ادعاى او از خارج ثابت نشود به مجرد اين ادعاء خمس هم به او داده نمىشود .
( 1 )
گفتارى در مورد احكام ديگر زكات
( 2 )
مسألهء 1 - پخش كردن زكات بر اصناف هشتگانه واجب نيست
، اگر چه در صورت فراگير بودن زكات و وجود همه اصناف مستحبّ است . پس اختصاص دادن زكات به بعضى از اصناف جايز است ؛ و همچنين در هر صنفى واجب نيست بر همه افراد آن تقسيم كند ، و اختصاص دادن آن به بعضى افراد صنف جايز است .
( 3 )
مسألهء 2 - در اداى زكات نيّت واجب است
ولى در نيّت بيش از قصد قربت و تعيين زكات واجب نيست و قصد وجوب و استحباب لازم نيست اگر چه احتياط است ؛ پس اگر به گردن كسى مثلا هم زكات باشد و هم كفاره واجب است هنگام پرداختن يكى از آنها را تعيين كند ، بلكه اقوى همين است نسبت به زكات مال و زكات فطره ( كه بايد يكى را معيّن كند ) . البته تعيين جنسى كه زكات آن را مىدهد ، مانند چهار پايان ، طلا ، نقره و غلّات لازم نيست بلكه صرف ( قصد ) زكات بودن آن كفايت مىكند . ليكن اين مطلب در صورتى است كه آنچه را مىدهد از غير جنس زكوى بوده و به عنوان قيمت آن باشد كه به نسبت بر آنها تقسيم مىشود . و امّا اگر ( آنچه را مىدهد ) از يكى از اجناس زكوى باشد به خودى خود به همان منصرف مىشود ، ( و زكات آن جنس محسوب مىشود ) مگر آنكه قصد كند كه بدل از جنس ديگر و يا قيمت آن باشد . البته اگر چهل گوسفند و پنج شتر داشته باشد و يك گوسفند بدون تعيين ( اينكه زكات كدام باشد ) بدهد بين هر دو تقسيم مىشود ، مگر در صورتى كه به طور مردّد نيّت كند كه يا زكات شترها باشد و يا زكات گوسفندها كه ظاهرا صحيح نيست . و حاكم شرع از جانب كسى كه از پرداخت زكات امتناع ورزد نيّت مىكند ، و اگر كسى را در اداى زكاتش وكيل كند و مالى را هم كه زكات آن را مىدهد نزد وكيل باشد و خود وكيل زكات آن را بپردازد خود وكيل هم نيّت مىكند ؛ امّا اگر مالك به مقدار زكات برداشته به ديگرى بدهد كه به موردش برساند بر خود مالك واجب است نيّت كند كه آنچه را وكيل به فقير مىرساند زكات باشد . و كافى است كه اين نيّت در خزانهء نفس او باقى بماند اگر چه در زمان پرداختن ( به فقير ) تفصيلا آن را در ذهنش حاضر ننمايد . و اگر بدون نيّت مال را به فقير بدهد ، تا وقتى عين مال موجود است مىتواند تجديد نيّت زكات كند هر چند بعد از زمانى طولانى باشد ، امّا اگر تلف شده باشد