( 1 )
مسألهء 33 - اگر براى كارى مانند بنّايى و خياطى لباس معين يا غير اينها - بدون اينكه مقيّد به مباشرت خودش باشد - اجير شود
آنگاه شخص ديگرى آن كار را از طرف او تبرعا انجام دهد ، اين به منزله كار خود او است پس مستحق اجرت قراردادى مىباشد . و اگر ( آن شخص ) كار را از طرف مالك تبرعا انجام دهد ، مستأجر مستحق چيزى نمىشود بلكه به جهت از بين رفتن مورد آن ، اجاره باطل مىشود و عامل مستحق اجرتى بر مالك نمىباشد .
( 2 )
مسألهء 34 - براى انسان جايز نيست جهت بجا آوردن آنچه عينا بر او واجب است [ اجير شود ]
مانند نمازهاى يوميه و بجا آوردن آنچه بطور كفايى بر او واجب است ، احتياطا ، در صورتى كه وجوب كفايى آن به عنوان خاصّ خودش باشد مانند غسل دادن اموات و دفن و كفن آنها ، اجير شود . و امّا آنچه كه از جهت حفظ نظام و احتياج مردم به آن واجب است مانند صنعتهايى كه به آنها نياز است و طبابت و مانند اينها اجير شدن براى آنها و گرفتن اجرت بر آنها ، اشكالى ندارد .
كما اينكه اجير شدن شخصى براى نيابت كردن از ديگرى - زنده و مرده - در آنچه كه بر او واجب است و نيابت در آن مشروعيت دارد ، اشكالى ندارد .
( 3 )
مسألهء 35 - براى حفاظت كالا از گم شدن ، و نگهبانى خانهها و باغها از دزدى اجير شدن ، در مدت معينى ، جايز است
و شرط كردن ضمان بر اجير اگر گم شود يا دزد ببرد و لو اينكه از جهت كوتاهى او نباشد جايز است ، به اين كه در ضمن عقد اجاره ملتزم شود كه اگر كالا گم شود يا چيزى از باغ يا خانه دزديده شود ، خسارت آن را بكشد .
پس تضمين كشيك در صورتى كه چيزى گم شود ، كار مشروعى است در صورتى كه بطور مشروع ، ملتزم به آن شده باشد .
( 4 )
مسألهء 36 - اگر از شخصى بخواهد برايش كارى انجام دهد و او بجا آورد مستحق اجرت مثل كارش مىشود
، در صورتى كه از كارهايى باشد كه داراى اجرت است ، و عامل ، از كارش قصد تبرع نكرده باشد . و اگر قصد تبرع داشته باشد مستحق اجرتى نيست اگر چه قصد دستور دهنده ( صاحب كار ) دادن اجرت بوده است .
( 5 )
مسألهء 37 - اگر كسى را در مدت معينى براى به چنگ آوردن چيزهاى مباح ، اجير نمايد
، مثل اينكه او را در يك ماه براى جمعآورى هيزم يا علف يا آب آوردن ، اجير كند و قصدش از اجير كردن او اين باشد كه هر چه او حيازت مىكند ملك خود او ( اجيركننده ) باشد . پس هر چه را كه اجير در آن مدت ، حيازت كند ، ملك مستأجر مىشود ، در صورتى كه قصد اجير اين باشد كه براى او كار كند و وفا به عقد اجاره نمايد . و امّا اگر اجير قصد كند كه ملك خودش باشد ، ملك او مىشود و مستحق اجرت نمىباشد . و اگر چيزى را قصد نكند ظاهر آن است كه اباحهء آنها به حال خود باقى مىماند - با اشكالى كه دارد - و اگر او را براى حيازت آنها نه به