عرفات ) ، برسد و اين وقت ، وقت اضطرارى عرفات است ، و اگر بدون عذر و عمدا وقوف اضطرارى را ترك كند ، ظاهر اين است كه حجش باطل است اگر چه به مشعر برسد . و اگر به جهت عذرى ، وقوف اختيارى و اضطرارى عرفه را ترك نمايد ، رسيدن به وقوف اختيارى مشعر الحرام در صحت حجش كفايت مىكند ، كما اينكه خواهد آمد .
( 1 )
مسألهء 7 - اگر اول ماه ذيحجه نزد قاضى اهل تسنن ثابت شود
و به آن حكم نمايد و نزد ما ثابت نشود پس اگر بدون تقيه و خوفى عمل بر طبق مذهب حق ممكن باشد بايد عمل كرد ، و گرنه واجب است از آنها تبعيت شود . و اگر مخالفت با واقع ، آشكار نشود حج صحيح است ؛ بلكه اگر علم به مخالفت با واقع ( هم ) باشد بعيد نيست كه صحيح باشد . و مخالفت با آنها جايز نيست بلكه در صحت حج كسى كه با تقيه مخالفت كرده ، اشكال است ، و از آنجايى كه افق حجاز و نجد با افقهاى ما مخصوصا افق ايران متفاوت است ، لذا علم به مخالفت واقع پيدا نمىشود مگر بطور ندرت .
( 2 )
گفتارى در مورد وقوف در مشعر الحرام
( 3 ) از طلوع فجر تا طلوع آفتاب روز عيد ، وقوف در مشعر الحرام واجب است و اين وقوف عبادتى است كه در آن نيّت با شرايطش واجب است ، و احتياط آن است كه بعد از كوچ كردن از عرفات ، وقوف با نيّت خالص در مشعر شب عيد تا طلوع فجر واجب باشد سپس نيّت وقوف بين طلوع فجر تا طلوع آفتاب را بنمايد .
و مستحب است كه قبل از طلوع آفتاب از مشعر كوچ كند بطورى كه از « وادى محسّر » نگذرد و اگر از آن گذشت ، معصيت كرده ولى كفاره ندارد و احتياط آن است كه ( از مشعر ) طورى كوچ كند كه قبل از طلوع آفتاب به وادى محسّر نرسد ، و ركن ، همان وقوف بين طلوع فجر تا طلوع آفتاب است به مقدارى كه نام وقوف بر آن صادق باشد و لو اينكه يك دقيقه يا دو - دقيقه باشد ، كه اگر بطور كلى وقوف بين طلوع فجر تا طلوع آفتاب را ترك نمايد حجش باطل است به تفصيلى كه مىآيد .
( 4 )
مسألهء 1 - براى ضعفاء مانند زنها و اطفال و پير مردان و ( براى ) كسانى كه عذرى دارند [ جايز است در شب عيد كوچ نمايند ]
مانند خوف و بيمارى و براى كسى كه آنان را كوچ مىدهد و مراقبت و پرستارى مىكند ، جايز است كه در شب عيد بعد از آنكه مقدارى وقوف كردند ، كوچ نمايند و احتياطى كه نبايد ترك شود آن است كه قبل از نصف شب كوچ ننمايند . بنابراين بر اين گروهها وقوف بين الطلوعين