قرآن باشند چه برسد به اين كه اين اخبار آحاد بوده ، ضعيف السند و واهى المتن نيز هستند .
نسخ تلاوت از نظر ابو بكر رازى
ابو بكر تحقق نسخ تلاوت را بدين گونه تصور مىكند : نسخ رسم الخط و تلاوت بدين گونه است كه خداوند مردم را دچار نسيان كند و آيات را از خاطر آنها پاك كند و به مردم دستور دهد از تلاوت و كتابت اين آيات در مصحف خوددارى كنند . لذا بر اثر مرور ايام ، اين آيات منسوخ مندرس شده از خاطر مردم پاك مىگردد . همچنان كه سرنوشت كتب قبلى آسمانى چنين بوده است . و خداوند از اين كتب بدين گونه ياد مىكند :
إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى
« 1 » و از اين كتب و آثار امروزه اثرى باقى نمانده است « 2 » .
و يا سرخسى دربارهء نسخ تلاوت و حكم مىگويد : « . . . دو راه دارد : 1 - خداوند آيات را از دلها مىزدايد 2 - حفاظ آيات بدون اين كه آيات را به ديگرى منتقل كنند مىميرند » « 3 » .
اگر نسخ تلاوت آنطور باشد كه رازى و سرخسى مىگويند هيچيك از آيات ادعائى توسط روايات جزو آيات منسوخ التلاوه نخواهند بود . بلكه عبارات و جملاتى جعلى هستند كه هركس به دلخواه آنها را ساخته است ؛ زيرا هيچيك از اين عبارات از اذهان مردم و صفحات كتب پاك نشده است و الى زماننا هذا از اين گونه عبارات ياد مىشود . پس هنوز فراموش نشدهاند ليكن مردم با بىتفاوتى از كنار اين جملات مىگذرند . و اين بىتفاوتى نه بخاطر ادعاى رازى است بلكه به اين دليل كه آنها را نه تنها از قرآن نمىدانند بلكه حتى مفهوم و مضمون اين عبارات به قرآن نزديك هم نيست . علاوه بر آن اساسا سخن رازى ، ادعاى بدون دليل است و مؤيدى ندارد .
سرخسى در ردّ نسخ تلاوت با اتكاء به آيه :
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ
هامش
( 1 ) سوره اعلى ، آيهء 18 و 19 .
( 2 ) الامام الصادق ، ص 340 به نقل از : الاتقان ، ج 2 ، ص 26 . و البرهان / زركشى ، ج 2 ، ص 40 .
( 3 ) اصول سرخسى ، ج 2 ، ص 78 .