كردند به سوى ما بيايند و از طريق ما به هدايت دست پيدا كنند « 1 » » .
معناى روايت آن . است كه مردم حق هيچگونه دخل و تصرفى در آيات ، اعم از تفسير - به رأى ، تبديل به مترادف و غيره را ندارند بلكه بايد در تمام موارد به ائمه رجوع كرد .
10 - از داود بن فرقد و معلى بن خنيس منقول است كه گفتند : ما نزد امام صادق - عليه السلام - بوديم و ربيعة الرأى هم با ما بود . امام - ع - دربارهء فضيلت قرآن سخن مىگفت . در سخنان خود فرمود : اگر ابن مسعود قرائتى مانند قرائت ما نداشته باشد و مانند ما قرائت نكند گمراه است . ربيعة الرأى گفت : آيا گمراه است ؟ ! .
امام فرمودند : آرى ، اما ، ما طبق قرائت ابى بن كعب ، قرآن را تلاوت مىكنيم « 2 » امام - ع - قرائت خودشان را همان قرائت ابى بن كعب مىداند كه مطابق قواعد اعراب است و متعارف مىباشد . و هر قرائتى جز آن را گمراهى مىداند حتى اگر اين قرائت از عبد اللّه بن مسعود باشد . و اين بهترين دليل بر لزوم قرائت واحد است .
يكى ديگر از دلايل وحدت قرائت ، نقلى است كه از عبد الرحمن سلمى رسيده است : قرائت ابو بكر ، عمر ، عثمان ، زيد بن ثابت ، مهاجرين و انصار ، يكى بوده است « 3 » .
و يا روايتى از انس مؤيد ادعاى ماست : پشت سر پيامبر اكرم - ص - ابو بكر ، عمر ، عثمان و على - ع - نماز خواندم همهء آنها قرائت مىكردند :
« مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ »
« 4 » .
11 - ابن جزرى ، از : عمر بن خطاب زيد بن ثابت از صحابه و ابن المكندر ، عروة بن الزبير ، عمر بن عبد العزيز و عامر شعبى از تابعين نقل مىكند كه گفتند : قرائت سنت است كه بعدى از اولى فرا مىگيرد . لذا آنچنان قرائت كنيد كه به شما آموختهاند . . . « 5 » .
ظاهرا مراد از گفتار بالا مخالفت با كسانى است كه قرآن را به دلخواه خود مىخواندند . كلمات آن را به مترادفات بدل مىكردند و تفسيرهاى خود را به آن مىافزودند و نقطه و اعراب آن را كم و زياد مىكردند و غير آن . . .
12 - از ابن مسعود منقول است كه گفت : قرائات را نزديك بهم يافتم . پس شما
هامش
( 1 ) تفسير فرات ، ص 91 و 92 . و وسائل ، ج 18 ، ص 149 به نقل از : تفسير فرات .
( 2 ) الكافى ، ج 2 ، ص 463 . و وسائل ، ج 4 ، ص 821 به نقل از : كافى .
( 3 ) آراء حول القرآن آية اللّه فانى ، ص 53 و 54 . و آلاء الرحمن ، ص 31 به نقل از : ابن الانبارى .
( 4 ) آلاء الرحمن ، ص 31 به نقل از : ابى داود .
( 5 ) النشر فى القراءات العشر ، ج 1 ، ص 17 . و القراءات القرآنية تاريخ و تعريف ، ص 80 .