مىباشد و از طرفى اگر شرايط اجتهاد فراهم نباشد انسان از فهميدن نص هم عاجز خواهد بود و چگونه ممكن است اجتهاد كند ؟ « 1 »
هامش
( 1 ) . اهل سنت از قرن چهارم هجرى باب اجتهاد را بسته ، به مذاهب چهارگانه خويش اكتفا نمودند ، و پيوسته تا به امروز بسته مانده است ولى اخيرا برخى از علماى اهل سنت مثل شيخ محمد عبده ، شيخ مراغى و حضرت شيخ شلتوت از شيوخ الازهر به فتح باب اجتهاد ، دعوت نمودند .
در فرقه اماميه ، باب اجتهاد به روى هركس كه صلاحيت و شايستگى آنرا داشته باشد ، كاملا باز است .
اهل سنت اجازه دادهاند كسى كه احكام شرعى را نمىداند از عالمى كه فوت كرده است تقليد كند ولى اغلب اماميه معتقدند كه اينكار جايز نيست .
آقاى محسن الامين در جزء اول اعيان الشيعه مىگويد : بستن باب اجتهاد ، ما دامى كه اهل سنت به اين آراء و نظرات عمل مىكنند ، بيشتر به صلاح است زيرا عمل كردن به اين آراء موجب تعدد اقوال و رواج اختلاف و نزاع مىشود اما فتح باب آن در نزد شيعه ، اختلاف و مجادلهاى درپى ندارد . زيرا سندهاى احكام نزد آنها اساس معين و مشخصى دارد .
آقاى محسن الامين فراموش كرد كه فتح باب اجتهاد در نزد شيعه ، به بسيارى از شيعيان ، اين جرأت و جسارت را داده كه به آن كذب و افترا ببندند .
ابن حزم مىگويد براى جلوگيرى و ممانعت از تقليد ، دو راه وجود دارد :
1 - ادله كسانى را كه معتقد به تقليد هستند پس از بيان آن ، رد كنيم .
2 - به قرآن استدلال كنيم .
او در خصوص مورد اول گفته است : برخى از آنها - كه از هيچ يك اسمى نبرده است - به اين آيه به عنوان حجت استناد كردهاند :« وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ ؛توبه : 122 » : و قوم خود را - وقتى بهسوى آنان بازگشتند - بيم دهند . -