لغت :
اعراب :
لا يُؤْمِنُونَ : جملهء حاليه بغته : مصدر و حال سنين : ظرف زمان براى « متعناهم » ما أَغْنى : مفعول فعل محذوف است و ضمير فاعل به تمتع بر ميگردد . ذكرى : در محل نصب و مفعول له ما يَنْبَغِي : ضمير فاعل به مصدر « تنزل » عائد است .
مقصود :
پس از آنكه در بارهء سرگذشت عدهاى از پيامبران پيشين سخن گفت ، اينك در بارهء قرآن سخن مىگويد تا سرگذشت پيامبر اسلام بدنبال سرگذشت ايشان ذكر شده باشد . مىفرمايد : وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ : قرآن فرستادهء خداست كه جبرئيل كه فرشتهء امين اوست و در آن تغيير و تبديل ايجاد نميكند ، بر قلب تو نازل كرده است . علت اينكه جبرئيل را روح مىنامد ، اين است كه وسيلهء احياء دين و بقولى وسيلهء احياء ارواح انسانهاست . و برخى گفتهاند : بخاطر اينكه خودش روحانى است . اينكه مىگويد : بر قلب تو . . . تعبير مجازى است . زيرا خداوند وحى را به سمع جبرئيل مىرساند و جبرئيل نزد پيامبر آمده ، برايش ميخواند تا به خاطر سپارد و در دل خود حفظ كند . گويا قرآن بر دل پيامبر نازل مىشود . برخى گويند : يعنى خداوند قرآن را به تو تلقين كرد تا بر دل تو نقش گرفت