كسانى كه در زمينند از كيست ؟ خواهند گفت : از خدا ، بگو : چرا متذكر نمىشويد ! بگو : خداى آسمانهاى هفتگانه و خداى عرش عظيم كيست ؟ خواهند گفت : همه از خداست . بگو : چرا تقوى پيشه نميكنيد ؟ بگو : ملك هر چيزى بدست كيست ؟ اوست كه پناه ميدهد و پناه داده نميشود . اگر ميدانيد . خواهند گفت : از خداست . بگو : چرا مسحور هستيد ؟ ما حق را براى آنها آورديم و آنها دروغگويانند .
قرائت :
للَّه : در آيهء اول اختلاف ندارد . اما در دو آيهء ديگر بصريان بدون لام خواندهاند .
مقصود :
اكنون خداوند دربارهء كافرانى كه منكر قيامتند ، مىفرمايد :
بَلْ قالُوا مِثْلَ ما قالَ الْأَوَّلُونَ
: لكن سخن اينها هم در مورد انكار قيامت ، همان سخن گذشتگان است . سپس عين گفتار آنها را نقل كرده ، ميفرمايد :
قالُوا أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً وَ عِظاماً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ
: گفتند : آيا وقتى كه مرديم و خاك و استخوان شديم ، برانگيخته ميشويم ؟ اين سؤال آنها نشان جهل آنهاست .
زيرا اگر فكر ميكردند كه پيدايش آنها در اين جهان كه از نيستى بهستى آمدهاند ، عظيمتر است ، زنده شدن پس از مرگ را عظيم نمىشمردند و اقرار ميكردند كه خدا خالق آنهاست .
لَقَدْ وُعِدْنا نَحْنُ وَ آباؤُنا هذا مِنْ قَبْلُ
: پيش از آمدن تو هم ما و پدرانمان به آنچه تو مىگويى وعده داده شدهايم ، اما تصديق نكردهايم .
إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
: نيست اين مطلب ، مگر اكاذيب گذشتگان كه با اينكه حقيقت نداشته ، نوشتهاند و بيادگار گذشتهاند . اكنون در مقام رد آنها مىفرمايد :
قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيها إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
: بگو : اگر ميدانيد ملك زمين و كسانى كه در زمينند ، از كيست ؟
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ
: خواهند گفت : از خداست ، زيرا خالقيت خدا را منكر نبودند .