پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۶ — صفحه 97

پدیدآورندگان:

ص۹۷

و قيامت ، مثل فاصلهء ميان اين دو انگشت است . بعلاوه ، زمان با زيادى گذشته و كمى آينده ، همواره در حال نزديك شدن است و با ملاحظهء آنچه گذشته ، اندكى بيشتر باقى نمانده . وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ مُعْرِضُونَ : اما آنها از نزديكى آن غافلند و از انديشه در باره آن و آماده شدن براى آن خوددارى ميكنند . اين آيه تشويق مىكند كه انسان خود را براى قيامت آماده سازد . ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ إِلَّا اسْتَمَعُوهُ وَ هُمْ يَلْعَبُونَ لاهِيَةً قُلُوبُهُمْ : هر آيه و سورهء تازه‌اى كه از جانب خداوند بر ايشان نازل مىشود ، مىشنوند ولى دقتى و تأملى در بارهء آن نميكنند ، بلكه ببازى و مسخره مىگيرند . ابن عباس گويد : يعنى قرآن را از روى استهزا مىشنوند و دلشان غافل است كه از آنها چه ميخواهند ؟ وَ أَسَرُّوا النَّجْوَى الَّذِينَ ظَلَمُوا هَلْ هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ : مشركين كه مردمى ستمكار هستند ، با يكديگر به راز و نياز پرداخته ، مىگويند : اين فرشته نيست . بشرى است مثل شما ! أَ فَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَ أَنْتُمْ تُبْصِرُونَ : آيا شما كه ميدانيد او سحر مىكند ، سحرش را مىپذيريد ! ؟ از دو راه ميخواستند مردم را از او متنفر كنند : 1 - او بشر است . 2 - او ساحر است . برخى گفته‌اند : « اسروا » يعنى اين سخن را ظاهر كردند . اما معنى اول صحيح‌تر است . اكنون پيامبر خود را دستور داده ، مىفرمايد : قالَ رَبِّي يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ : بگو خدايى كه مرا آفريد و برگزيد ، اسرار همه را ميداند و هيچ چيز در آسمان و زمين از او پوشيده نيست . وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ : او سخن آنها را مىشنود و كارها و اسرار درونى