پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۶ — صفحه 98

پدیدآورندگان:

ص۹۸

آنها را ميداند . بَلْ قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ : اما آنها از سخن اول خود كه قرآن را سحر ميدانستند برگشته ، گفتند : خوابهاى پريشان است . بَلِ افْتَراهُ : ديگر باره گفتند : افترايى است كه خود او مىسازد . بَلْ هُوَ شاعِرٌ : ديگر باره گفتند : او شاعر است . اشخاص متحير همينطورند و مرتباً تغيير نظر ميدهند . منكران قرآن نيز متحير بودند كه چه بگويند ؟ گاه ميگفتند : سحر است و گاه مىگفتند : شعر است و گاه ميگفتند : خواب پريشان است و اين خود تناقض گويى است . فَلْيَأْتِنا بِآيَةٍ كَما أُرْسِلَ الْأَوَّلُونَ : بايد آيت و معجزى آشكار كه خاص و عام آن را بفهمند براى ما بياورد و اين كارى است كه انبياى پيشين هم كرده‌اند .

دلالت :

ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ : دلالت بر حدوث قرآن دارد . زيرا منظور از ذكر ، قرآن است . دليل آن اين آيه است : « هذا ذِكْرٌ مُبارَكٌ أَنْزَلْناهُ » ( انبياء 21 ) اين است ذكر و قرآنى مبارك كه نازل كرده‌ايم . و اين آيه : « إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ » ( حجر 9 ) ما قرآن را نازل كرده‌ايم و ما حافظ آنيم .