پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۶ — صفحه 60

پدیدآورندگان:

ص۶۰
گناه ، سنگينى آن را متحمل مىشود . جمع وزر ، اوزار است . خوار : آوازى كه به شدت ، تغيير مىكند . مثل صداى گاو و غير آن . عكوف : درنگ كردن . اعتكاف در مسجد ، يعنى ماندن در مسجد . رقبة : انتظار . مرقب جاى بلندى است براى مراقبت و ديده‌بانى . بصر : آگاهى و ابصار ديدن .

اعراب :

فَكَذلِكَ أَلْقَى : كاف صفت مصدر محذوف است . يعنى : « القى السامرى القاء مثل القائنا » . جسدا : بدل از عجلا . أَلَّا يَرْجِعُ : يعنى « انه لا يرجع » ممكن است « يرجع » را نصب داد . ضلوا : در محل نصب و حال به تقدير « قد ضلوا » . أَلَّا تَتَّبِعَنِ : در محل جر به « من » محذوف يا در محل نصب . يعنى « ما منعك من اتباعى » و حرف لاء زائده است . مثل : « ما مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ » .

مقصود :

قالُوا ما أَخْلَفْنا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنا : آنهايى كه گوساله پرست نشده بودند ، گفتند : مخالفت وعده تو به اختيار ما نبود . زيرا نميتوانستيم گوساله پرستان را از كار زشتشان باز داريم . آنها زياد بودند و ما كم . در روايت است كه فقط دوازده هزار نفر از قوم گوساله پرست نشده بودند و بقيه كه هفتصد هزار نفر بودند همه گوساله پرست شده بودند . بنا بر اين ، دوازده هزار نفر از عهدهء هفتصد هزار نفر برنمىآمدند . وَ لكِنَّا حُمِّلْنا أَوْزاراً مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ : ولى ما بارهايى از زيورهاى فرعونيان با خود حمل كرده بوديم . اين زيورها را قوم فرعون برسم عاريه به ايشان سپرده بودند . برخى گويند : طلا و نقره و زيورهايى بود كه در موقع غرق شدن ايشان به ساحل افتاد و بنى اسرائيل