پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۵ — صفحه 68

پدیدآورندگان:

ص۶۸

به اهميت لزوم ايمان پيدا نشده بود ، بلكه بخاطر از دست رفتن مال بود . مسلم است كه اگر از كفر پشيمان شده بود و واقعاً ايمان مىآورد ، برايش سودمند بود . برخى گفته‌اند : او واقعاً نادم شد و به خداوند يكتا ايمان آورد . وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ فِئَةٌ يَنْصُرُونَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ : اين كافر ، كسى نداشت كه در اين هنگامهء خطير ، او را يارى كرده ، عذاب خدا را از او دور كنند . برخى گفته‌اند : « فئه » يعنى لشكر . عجاج گويد : « كما يجوز الفئة الكمى » يعنى : چنان كه لشكر شجاع ، عبور مىكند . وَ ما كانَ مُنْتَصِراً : قتاده گويد : يعنى اين عذاب از او منع نمىشد . برخى گويند : يعنى عوض آنچه از دستش رفته بود ، به او رد نميشد . ابن عباس گويد : اين دو مرد همانها هستند كه در سورهء صافات از آنها ياد كرده ، ميفرمايد : إِنِّي كانَ لِي قَرِينٌ . يَقُولُ أَ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِينَ . . . فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَواءِ الْجَحِيمِ ( آيه 51 به بعد : مرا همدمى بود كه ميگفت چگونه تو باور ميكنى ؟ آيا وقتى كه مرديم و خاك و استخوان شديم ، ما را جزا مىدهند ؟ ! آيا شما از جهنم اطلاع داريد ؟ و اطلاع يابد و او را در ميان جهنم ببيند . ) هشام بن سالم و ابان بن عثمان از امام صادق ( ع ) روايت كرده‌اند كه فرمود : - تعجب دارم از كسى كه مىترسد و بقول خداوند : حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ ( آل عمران 173 : خدا ما را بس است و نيكو وكيلى است ) توجه ندارد ! شنيدم كه خداوند بدنبال آن ميفرمايد : فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ ( آل عمران 174 : آنها با نعمت خدا و فزونى بازگشتند و بدى به آنها نرسيد ) و تعجب دارم از كسى كه محزون است و توجه ندارد به سخن خداوند كه مىفرمايد : لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ ! ( انبياء 87 : جز تو خدايى نيست . منزهى تو . من از ستمكاران بودم ) شنيدم كه بدنبال اين جمله مىفرمايد : فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ ( دعايش را مستجاب كرديم و او را از غم نجات بخشيديم و مؤمنان را اينطور نجات ميدهيم ) و تعجب دارم