استبرق : ديباى كلفت . برخى گويند : حرير است ، شاعر گويد :
تراهن يلبسن المشاعر مرة * و استبرق الديباج طوراً لباسها
يعنى : آنها را مىنگرى كه گاهى لباس زير مىپوشند و گاهى حرير .
ارائك : جمع « اريكه » ، تختها . شاعر گويد :
خدود جفت فى السير حتى كأنما * يباشرن بالمغراء مس الارائك
يعنى : آنها در راه رفتن ، چنان بيقرار بودند كه سنگلاخ را همچون تختها مس ميكردند .
زجاج گويد : ارائك ، فرشهاى حجله است .
اعراب :
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ . . .
در بارهء خبر « ان » اقوالى است .
1 - خبر جملهء
إِنَّا لا نُضِيعُ . . .
است .
2 - جملهء
أُولئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ
است و جملهء
إِنَّا لا نُضِيعُ . . .
معترضه است .
3 - خبر مقدر است ، يعنى « ان الذين آمنوا انا لا نضيع اجرهم »
مقصود :
سابقاً مردم ستمكار را تهديد كرد . اكنون مردم مؤمن را نويد داده ، مىفرمايد :
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا
: ما اعمال مردم مؤمن و نيكوكار را ضايع نمىكنيم ، بلكه پاداش ايشان را بطور كامل عطا مىكنيم .
أُولئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ
: بهشتها محل اقامت ايشان است ، زيرا آنها تا خدا باقى است در آنجا هستند . برخى گويند : عدن ، وسط بهشت و يكى از بهشتهاست . علت اينكه
جَنَّاتُ عَدْنٍ
به صورت جمع آمده ، وسعت آن است . بعلاوه هر ناحيهاى از آن ، بهشتى است .
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ
: آنها در بهشت ، در غرفهها هستند و نهرها از زير پايشان جريان دارد . چنان كه ميفرمايد :
وَ هُمْ فِي الْغُرُفاتِ آمِنُونَ
( سبا 37 : آنها در