پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۰ — صفحه 67

پدیدآورندگان:

ص۶۷

بيان آيهء 152 تا 154

لغت :

نول : فرا رسيدن . سكوت : سكون و آرامش . سكوت خشم ، معناى مجازى است . در عين حال هم متضمن معناى خاموش شدن شعلهء غضب است و هم به معناى خموشى از تكلم .

اعراب :

لربهم : اين كلمه بايد بيش از فعل بيايد ، زيرا هر گاه مفعول بر فعل مقدم شود ، عمل فعل در آن ضعيف مىشود و بمنزلهء فعل غير متعدى است . برخى گويند : هر گاه لام به معناى « من اجل » باشد ، مىتواند پيش از فعل آيد و مىتواند بعد از فعل بيايد . مثل « ردف لكم » .

مقصود :

اكنون خداوند به تهديد ايشان پرداخته ، مىفرمايد : إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ : آنان كه گوساله را به خدايى گرفتند و پرستش كردند ، به زودى گرفتار كيفر خداوند خواهند شد . در اينجا بجاى وعدهء آتش ، غضب را به كار برد ، زيرا براى بازداشتن از كار زشت مؤثر تر است . وَ ذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا : اينان در زندگى اين جهان نيز دچار خوارى و پستى خواهند شد . زجاج گويد : خوارى آنها در اين جهان اين است كه فرمان يافتند كه يكديگر را بكشند . برخى گويند : منظور گرفتن جزيه است . لكن كسانى كه گوساله پرستى كردند ، مامور نشدند كه جزيه بدهند . پس