بيان آيه 158
قرائت
ان تاتيهم : حمزه و كسايى و خلف به ياء و ديگران به تاء خواندهاند .
مقصود
اكنون خداوند به تهديد آنها پرداخته ، مىفرمايد :
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ
: اين كافران انتظارى ندارند ، جز اينكه فرشتگان براى قبض روح نزد ايشان بيايند . اين معنى از مجاهد و قتاده و سدّى است .
برخى گويند : يعنى فرشتگان براى آوردن عذاب و پريشانى نزد ايشان بيايند . برخى گويند : براى عذاب قبر .
ابو على جبائى گويد : منظور اين است كه آيا پيامبر و اصحابش غير از اين انتظار دارند كه فرشتگان براى يكى از مقاصدى كه گفته شد ، بر كافران نازل شوند ؟ ممكن است كافران انتظار ديگرى داشته باشند . اما انتظار آنها در برابر اين امور هر چه باشد ناچيز و كم اهميت است و مثل اين است كه هيچگونه انتظارى نداشته باشند .
چنان كه گفته مىشود : فلان كس سخن گفت و نگفت . يعنى آنچه گفت ، قابل اعتنا نبود و چنان كه قرآن كريم مىگويد :
« ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى »
( انفال 17 ) يعنى :
هنگامى كه تير انداختى ، تير نينداختى ، بلكه خدا انداخت . منظور اين است كه تير انداختن تو مهم نبود .
أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ
: در اينباره اقوالى است : 1 - در اينجا مضاف حذف شده و مضاف اليه بجاى آن قرار گرفته . يعنى . يا اينكه امر خدايت به عذاب فرا رسد . چنان كه در مورد
« وَ جاءَ رَبُّكَ »
( فجر 22 ) مقصود آمدن امر پروردگار است . اين معنى از حسن است .
حذف مضاف چيزى است كه جايز است . مثل :
« إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ