بيان آيه 27 - 28
قرائت
حفص از عاصم و حمزه و يعقوب « لا نكذب » و « نكون » را به نصب خواندهاند .
ابن عامر دومى را به نصب خوانده است . ديگران هر دو را برفع خواندهاند .
قرائت رفع بنا بر اين است كه عطف بر « نرد » يا به تقدير « نحن » باشد . قرائت نصب بنا بر اين است كه اين دو فعل داخل در تمنى هستند و تمنى حكم استفهام و امر و نهى دارد . فعلى كه بعد از اينها واقع مىشود ، خواه داراى فاء يا داراى واو باشد ، منصوب مىشود .
لغت
وقف : نگهداشتن « وقفت الدابة » يعنى : اسب را نگهداشتم .
بدا : ظاهر شد . بداء نسبت به خداوند جايز نيست ، زيرا به همه چيز عالم است .
اعراب
وَ لَوْ تَرى
: جواب « لو » محذوف است . در مواردى كه در قرآن كريم ، جواب « لو » حذف شده است ، به منظور تعظيم و مهم شمردن موضوع است . امرء القيس نيز گويد :
و جئتك لو شيء اتانا رسوله * سواك و لكن لم نجد لك مدفعا
يعنى : پيش تو آمدم و اگر قاصدى از غير تو آمده بود ، نمىآمدم ولى در برابر تو چارهاى نداشتم .
علت اينكه « وقفوا » را به صورت ماضى آورده ، اين است كه چنان اين خبر ، قطعى و حتمى است كه گويى واقع شده است .
مقصود
روز قيامت ، مردم كافر دچار حسرت شده ، آرزوى بازگشت مىكنند . قرآن در