بيان آيهء 16
قرائت
يصرف : حمزه و كسايى و خلف و يعقوب و ابو بكر ، بفتح ياء و كسر راء و ديگران بضم ياء و فتح راء خواندهاند . بنا بر اول فاعل « يصرف » ضمير عايد به « ربى » است ممكن است ضمير مفعول كه عايد به عذاب است نيز حذف شده باشد . بديهى است كه « من » شرطيه است و موصوله نيست تا عايد آن حذف شده باشد . بنا بر قرائت دوم ، نايب فاعل ضمير مستتر است كه به عذاب برميگردد . در هر صورت ضمير « عنه » به « من » برميگردد .
مقصود
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ
: آنان كه از عذاب خدا در روز قيامت ، آسوده هستند و خدا آنها را آمرزيده است ، حتماً از رحم و پاداش خدا برخوردار مىشوند . مقصود اين است كه تنها عذاب از آنها برداشته نميشود ، بلكه مورد رحمت خدا نيز قرار مىگيرند .
وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ
: رستگارى آشكار ، همين است .
ممكن است مقصود اين باشد ، كه تنها عذاب از كسانى برداشته مىشود كه رحمت خدا شامل حالشان شود . از پيامبر گرامى روايت شده است كه فرمود :
- به خدا هيچكس با عمل خود داخل بهشت نميشود .
گفتند :
- يا رسول اللَّه ، حتى شما ؟ ! دست را بر سر گذاشت و با صداى بلند فرمود .
- حتى مرا هم در درياى رحمت و فضل خود فرو خواهد برد .