سپس فعل به قرينه :
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ »
حذف شده چه دلالت دارد بر اينكه هر چه ذكر شده مكتوب است . سپس مصدر بفاعل فعل اضافه شده و به صورت :
« كِتابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ »
در آمده است . زجاج گويد : نصب آن ممكن است به تقدير فعل امر باشد يعنى ، « الزموا كتاب اللَّه » ولى نصب آن « عليكم » جايز نيست چه مفعول « عليكم » مقدم نمىشود .
ما وراء ذلكم : ما موصوله و مفعول « احل » بنا بر اينكه بصيغهء معلوم قرائت شود و نايب فاعل آن بنا بر اينكه بصيغهء مجهول قرائت شود .
أَنْ تَبْتَغُوا
: يا محلا منصوب است يا مرفوع و بدل از « ما » است و ممكن است لام جاره از آن حذف شده باشد و مفعول لاجله باشد .
محصنين : حال است از « واو تبتغوا » .
غَيْرَ مُسافِحِينَ
: صفت محصنين .
فريضة : مصدر است و منصوب . ممكن است حال باشد به تاويل مفروضة .
مقصود
در آيه قبل عدهاى از زنان كه ازدواج با آنها حرام است ، ذكر شدند ، اكنون اضافه مىكند كه : ازدواج با زنان شوهر دار نيز حرام است بنا بر اين « و المحصنات » عطف است بر مواردى كه در آيه قبل ذكر شده است .
وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ إِلَّا ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ
: نكاح با زنان شوهر دار حرام است مگر اينكه كنيز شما باشند . در بارهء اين مطلب ، اقوالى ذكر كردهاند :
1 - مقصود اين است كه نمىتوان با زنان شوهردار ازدواج كرد مگر زنان شوهر - دارى كه اسير شده باشند . اين قول از على ( ع ) و ابن مسعود و ابن عباس و مكحول و زهرى است . برخى بر اين قول به روايت ابو سعيد خدرى استدلال كردهاند كه : آيه در بارهء اسيران اوطاس نازل شد و مسلمانان با زنان مشركين نزديكى كردند در حالى كه آنها در دار الحرب شوهر داشتند . چون آيه نازل شد ، منادى پيامبر اعلام كرد كه با زنان باردار قبل از وضع حمل و با زنان غير باردار قبل از استبراء و گذراندن