3 - قتاده گويد : غير از آنچه گذشت ، از كنيزان براى شما حلال است .
4 - غير از آنهايى كه محرم هستند ، تا بوسيلهء اموالتان مىتوانيد تا چهار زن آزاد به عقد خود درآوريد و هر تعدادى كه بخواهيد كنيز خريدارى كنيد ، اين وجه از ساير وجوه بهتر است و در عين حال ميان آنها منافاتى نيست . معناى
« أَنْ تَبْتَغُوا »
اين است كه طلب كنيد يا بخواهيد بوسيلهء اموالتان به اينكه قيمت بدهيد يا مهر بپردازيد . چنان كه ابن عباس گفته است .
فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً
: گفتهاند مقصود از استمتاع ، در آميختن و كسب لذت است ، بنا بر اين معناى جمله اين است كه : هر گاه از زنان كسب لذت كرديد ، مهرشان را بدهيد ، اين قول از حسن ، مجاهد ، ابن زيد و سدى است .
ابن عباس ، سدى و ابن سعيد و گروهى از تابعان و اصحاب اماميه گويند : منظور عقد منقطع است . اين مطلب واضح است ، زيرا « استمتاع و تمتع » اگر چه در اصل به معناى انتفاع و كسب لذت است ولى در عرف شرع ، بچنين عقدى اختصاص دارد .
بخصوص هنگامى كه اضافهء به « زنان » شود . بنا بر اين معناى جمله اين است : « هر گاه آنها را به عقد متعه درآورديد ، اجرتشان را بپردازيد » شاهد اين است كه وجوب اداى مهر ، به خود استمتاع ، تعلق يافته است و مقتضاى آن اين است كه خود عقد متعه ، موجب مهر مىشود نه آميزش و كسب لذت جنسى .
از جماعتى از صحابه كه از آنهايند : ابى بن كعب ، عبد إله بن عباس و عبد إله بن مسعود نقل شده است كه ايشان قرائت كردهاند : « فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمى فآتوهن اجورهن » يعنى هر وقت « براى مدت معينى » بخواهيد از آنها تمتع بريد ، اجرتشان را بدهيد و اين صراحت در عقد متعه دارد .
ثعلبى در تفسير خود آورده است كه حبيب بن ابى ثابت گفت : ابن عباس ، مصحفى به من داد و گفت اين قرآن بر طبق قرائت پدرم هست در آنجا نوشته بود : « فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمى » و به اسناد خود از ابى نصره نقل كرده است كه : در بارهء متعه از ابن عباس سؤال