خودتان هم با عزّت و آقايى از آب استفاده مىكنيد .
« فأقرّوا على مذلّة » يعنى ثابت بمانيد بر ذلّت ، « و تأخير محلّة » و اين كه منزلت و موقعيّت شما از آنها عقب تر است ; يك احتمال هم هست كه « أقرّوا » به معناى « اَثْبَتُوا » نباشد بلكه به معناى « اقرار » باشد ، كه بالاخره نتيجه هر دو احتمال يكى است .
مرگ و حيات واقعى
« فَالْمَوْتُ فى حَيَاتِكُمْ مَقْهُورِينَ ، وَالْحَيَاةُ فى مَوْتِكُمْ قَاهِرِينَ »
( پس مرگ شما در زندگى با شكست است ، و زندگى شما در مرگ قاهرانه و پيروزمندانه است . )
مقصود اين است كه اگر اهمال كارى كنيد و شكست بخوريد هميشه زيردست و توسرى خور هستيد ; امّا اگر زير بار ذلّت نرويد و ايستادگى كنيد ، حتّى اگر شهيد شويد سرافراز و سربلند هستيد .
معاويه رهبر گمراهان نادان
« اَلاَ وَاِنَّ مُعَاوِيَةَ قَادَ لُمَّةً مِنَ الْغُوَاةِ ، وَعَمَسَ عَلَيْهِمُ الْخَبَرَ حَتَّى جَعَلُوا نُحُورَهُم اَغْرَاضَ الْمَنِيَّةِ »
( آگاه باشيد كه معاويه عدّه اى از گمراهان و ناآگاهان را به كارزار آورده و حقيقت امر را از آنها پنهان نموده تا اين كه آنها گلوهاى خود را هدف مرگ قرار دادند . )
حضرت در اين فراز مىفرمايد : معاويه يك مشت نادان را به اسم نيرو ، با تبليغات گمراه كننده و به اسم اين كه خواسته خونخواهى عثمان كند آورده و در مقابل شما قرار داده است .
« لُمَّةً » يا « لُمَةً » هر دو صحيح است و به معناى جمعيّت مىآيد . « الغواة » جمع « غاوى » به معناى گمراهان است . « قاد لمّة من الغواة » يعنى معاويه رهبرى يك مشت از افراد گمراه را به عهده گرفته است . « عَمَسَ عليهم الخبر » يعنى خبرها و
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 48
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٤٨