خيانت چشمهاى مردم را مىداند و هم تعداد خيانتهاى چشمهاى آنها را ; و اين معنا در قرآن هم آمده است : ( يعلم خائنة الاعين و ماتخفى الصّدور ) ( 1 ) .
« وَمَا تُخْفِى صُدُورُهُمْ مِنَ الضَّمِيرِ ، وَمُسْتَقَرَّهُمْ ، وَمُسْتَوْدَعَهُمْ مِنَ الاَْرْحَامِ وَالظُّهُورِ ، اِلَى اَنْ تَتَنَاهَى بِهِمُ الْغَايَاتُ »
( و اوست كه مىداند آنچه را كه مردم در سينه ها مخفى كرده اند ، و مىداند جاى استقرار و محل آنها را در رحم مادران و پشت پدران تا آخر كار ايشان . )
« و ما تخفى صدورهم من الضّمير » هر كسى هر چه را در سينه و در ضمير خود مخفى كرده باشد خداوند بر آن احاطه دارد و مىداند ; بعد فرموده است : « و مستقرّهم ، و مستودعهم » سابق و لاحقتان ، فعليّت و حركاتتان را مىداند ، و براى خدا همه اينها واضح و روشن است . در قرآن شريف فرموده است : ( و ما من دابّة فى الارض الاّ على الله رزقها و يعلم مستقرّها و مستودعها كلّ فى كتاب مبين ) ( 2 ) هيچ جنبنده اى در زمين نيست مگر اين كه روزى او بر خداست و خداوند قرارگاه ( منزل دائمى ) و امانتگاه ( جاى موقّت ) او را مىداند و همه اين احوال در دفتر ازلى خدا ثابت است .
تكوّن انسان از پشت پدر و رحم مادر شروع مىشود و تا آن آخر كه بهشت يا جهنّم است ادامه دارد . « الى ان تتناهى بهم الغايات » يعنى خدا همه اينها را حتّى تا آنجايى كه به بهشت يا جهنّم منتهى مىشود مىداند .
وسعت رحمت و شدّت عذاب خداوند
« هُوَ الَّذِى اشْتَدَّتْ نِقْمَتُهُ عَلَى اَعْدَائِهِ فِى سَعَةِ رَحْمَتِهِ »
( اوست آن خدايى كه در عين حال كه رحمتش وسعت دارد عذابش بر دشمنان سخت است . )
هامش
1 - سوره غافر ، آيه 19
2 - سوره هود ، آيه 6