كلامى به اين مضمون فرمودند : محمّد فرزند من است ولى حسن و حسين هم فرزند من و هم فرزند پيامبرخدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) هستند ، ( 1 ) و براى حفظ حريم پيامبرخدا من مخصوصاً حسن و حسين را پرچمدار قرار ندادم . حضرت پس از اين كه پرچم را به محمّد حنفيه دادند اين جملات را به محمّد فرمودند :
توصيه هاى نظامى حضرت على ( عليه السلام ) به محمّد حنفيه
« تَزُولُ الْجِبَالُ وَلاَتَزُلْ »
( بسا كوهها از جا تكان بخورند ولى تو از جايت تكان نخور . )
اين جمله خبريه به جاى جمله شرطيه است ، مثل اين كه حضرت اين گونه فرموده باشد : « ان زالت الجبال فلاتزل » اگر بر فرض كوهها از جاى خود حركت كنند و جاكن شوند تو از جاى خودت حركت نكن . اين منتهاى تأكيد را مى رساند . كوهها معمولاً تكان نمى خورند و به زمين ميخكوب هستند ولى مى خواهد بفرمايد : اگر در كوهها تزلزل پيدا شد و حادثه اى رخ داد و خواست جاكن شود ، فرزندم مبادا از جايت تكان بخورى و محكم ايستاده باش .
رمز پيروزى هميشه به محكم بودن اشخاص و به ايستادگى و استقامت نيروها مخصوصاً فرماندهان است ، فرماندهان بايد افراد محكمى باشند تا سربازانى كه زيردست آنها هستند در صحنه بمانند ، اگر فرمانده فرار كرد همه فرار مى كنند .
اين جمله حضرت دستور استقامت و پايدارى است ، كسى كه براى خدا جنگ مىكند و آمدنش براى خداست به هيچ وجه نبايد در او تزلزل پيدا شود .
يكى از گناهان كبيره كه خدا در قرآن بر آن وعده آتش داده فرار از « زحف » است ( 2 ) يعنى فرار كردن از وسط ارتش ، چون يك نفر فرار كند در ديگران تزلزل پيدا مىشود .
هامش
1 - شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 245 ; و منهاج البراعة ، ج 3 ، ص 176 و 177
2 - سوره انفال ، آيات 15 و 16