د - در مورد آيه 9 سورهء « قصص » : قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ « 1 » ، سخاوى مىگويد : به نظر جماعتى ، مانند دينورى ، محمّد بن عيسى ، نافع قارى « 2 » ، و ابن قتيبه ، وقف در اين موضع ، وقف تام است ، و لا تَقْتُلُوهُ نهى است . عدهاى تصور كردهاند كه بر « لا » وقف مىشود و معناى آن چنين است : هو قرّة عين لى و لك ، لا ؛ يعنى بدون تو . سخاوى مىگويد : اين تصور صحيحى نيست ، براى اين كه « تقتلوه » فعل مجزوم است ، اگر « لا » ناهيه نيست و نافيه است ، پس جزم دهندهء « تقتلوه » كجاست ؟ من مىگويم : آن چه سخاوى گفته است صحّتش آشكار است ، گر چه برخى از اساتيد را ديدهام كه بر « لا » وقف مىكنند . « 3 »
گفتارى در مورد « ثمّ » : « 4 »
بعضى از اساتيد در تمام موارد كاربرد « ثمّ » در قرآن ، بر ما قبل آن وقف كردهاند ، و مىگويند : ثم براى مهلت و تأخير است . من مىگويم ، اين قاعده كلّى نيست ، بلكه در بعضى موارد درست است ؛ مانند قول خداوند : وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا « 5 » ( اعراف ، آيهء 11 ) ، يا مانند : وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ . ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ . ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ « 6 » ( مؤمنون ، آيهء 12 - 14 ) . همچنين كلام خداوند در سورهء