تعزير به تازيانه و زدن منحصر نيست . به اين مطلب در آخر كتاب اشاره مىشود .
آراى فقيهان شيعه
1 . علّامه حلّى : وقتى قاتل عفو شد ، قصاص و كشته و يك سال زندانى و زده نمىشود . « 1 »
2 . ولاية الفقيه : . . . ظاهرا مراد از ادب ، زدن باشد . پس مقتضاى اين دو حديث اين است كه هرگاه قاتل عمدى ديه پرداخت ، حاكم نيز حق دارد او را به جهت حقّ عمومى جامعه تعزير و زندانى كند ، مگر اينكه مصلحت باشد بخشيده شود . « 2 »
نظر نگارنده : معلوم مىشود وى به رأى جواز حبس تمايل دارد و من غير از علّامه كسى از فقيهانمان را نديدم كه متعرّض اين فرع شده باشد .
ابان بن عثمان ، با وجود فساد مذهب ثقه است « 3 » و روايت گرچه با قول عامّه موافق است ، معارضى ندارد .
آراى ديگر مذاهب
1 . مالك : قاتل عمدى كه بخشوده شده باشد ، صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود . « 4 »
2 . مدوّنة الكبرى : گفتم : همينطور اگر شخصى اقرار كند ولىّ اين مرد را عمدا كشته است و اين مرد از او درگذشت ، آيا صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود ؟
گفت : آرى . مالك گفت : وى صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود .
گفتم : به من بگو : اگر مردى ذمّى يا بردهاى از آن مسلمانان يا از آن ذمّيان ، دو نفرى ، مردى مسلمان يا ذمّى را كشتند آيا طبق نظر مالك ، او را صد تازيانه مىزنيد و يك سال زندانى مىكنيد ؟
گفت : مالك به من گفته است : كسى كه قتل عمد مىكند و اولياى دم او را مىبخشند ، صد تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود ؛ در نتيجه ، به نظر من هر دو صد تازيانه
هامش
( 1 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 256 .
( 2 ) . ج 2 ، ص 505 .
( 3 ) . نك : معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 157 .
( 4 ) . موطّأ ، ج 2 ، ص 874 .