و شيخ صدوق در من لا يحضره الفقيه ، نقل كردهاند . ولى علّامه حلّى فتوا داده است كه زندان و زدن ، جايز نيست . از قول يكى از علماى معاصر برمىآيد كه قائل به حبس است ، مگر اينكه حاكم ببخشد .
روايت دوم را بستى در معالم السنن از انس بن مالك نقل كرده و به گونهاى از آن تعبير كرده كه اشعار به ضعف آن دارد و برمىآيد كه خود ، قائل به عدم جواز حبس است ، چنان كه رأى شافعيان و حنبليان است ، ولى مالك ، ليث و اوزاعى گفتهاند : تازيانه مىخورد و يك سال زندانى مىشود .
روايات
1 . علي بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن أحمد بن الحسن الميثمي ، عن أبان ، عن الفضيل بن يسار ، قال :
قلت لأبي جعفر عليه السّلام : عشرة قتلوا رجلا ؟ فقال : إن شاء أولياؤه قتلوهم جميعا و غرّموا تسع ديات ، و إن شاءوا تخيّروا رجلا فقتلوه ، و أدّى التسعة الباقون إلى أهل المقتول الأخير عشر الدية كل رجل منهم . قال :
ثم إن الوالي بعد يلي أدبهم و حبسهم ؛ « 1 »
فضيل بن يسار مىگويد : از امام باقر - عليه السلام - پرسيدم : ده نفر مردى را كشتهاند [ حكم آن چيست ؟ ] .
فرمود : اگر اولياى مقتول بخواهند همه را مىكشند و 9 ديه مىپردازند و اگر خواستند يك نفر را برمىگزينند و مىكشند و 9 نفر باقى ، هر يك به خانوادهء مقتول ، يك دهم ديه مىپردازند و فرمود : بعد حاكم ، ايشان ( 9 نفر باقى ) را تأديب و زندانى مىكند .
صدوق آن را نقل كرده است به اسنادش از قاسم بن محمد از ابان از فضيل بن يسار . « 2 »
شيخ طوسى آن را در تهذيب الاحكام « 3 » و استبصار « 4 » از كافى نقل كرده است .
دو مجلسى ( پدر و پسر ) گفتهاند : حديث ، حسن و موثق است . « 5 »
نظر نگارنده : از ذيل روايت برمىآيد كه حبس ، براى تعزير جايز است . بنابراين ،
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 7 ، ص 283 ، ح 4 .
( 2 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 85 ، ح 1 .
( 3 ) . ج 10 ، ص 217 ، ح 1 .
( 4 ) . ج 4 ، ص 281 ، ح 1 .
( 5 ) . روضة المتقين ، ج 10 ، ص 345 ؛ ملاذ الاخيار ، ج 16 ، ص 459 ؛ مرآة العقول ، ج 24 ، ص 31 .