حقيقت آنچه مىگويد ، رسيده و حال و مقام او متصف به مضامين آن شود ، كه خوشا به حال او ، زيرا پايانى سعادتمندانه در انتظار اوست . مثلا حالى پيدا كند كه با خود بگويد : واى بر من ! و در اين هنگام به ياد آورد كه : آنقدر گناه كرده است كه اگر زمين بفهمد ، او را بلعيده و اگر كوهها بفهمند ، بر او فرو مىريزند . و اگر درياها بفهمند او را غرق مىكنند - چنانچه همين مطالب در بعضى از دعاها آمده است . و گمان مىكنم اگر چنين حالى به ابليس هم دست بدهد ، او را نجات خواهد داد ، چه رسد به مسلمان يا مؤمنى ، بخصوص اگر ترس و اضطراب او از خشم مولايش ، بيش از اضطراب او از آتش جهنم باشد . چنانچه همين مطلب در اين دعا آمده است . و اين حال بالايى است كه در هيچ قلبى يافت نمىگردد ، مگر اينكه پروردگارش از او راضى خواهد بود .
مضامين اين دعا ، حالات و صفاتى را به وجود مىآورند كه نفس و قلب را زنده و از مهلكهها نجات مىدهند و آنها را به حالات عالى و درجات بلندى مىرسانند .
[ ملاكى براى انجام عمل بهنگام كسالت ]
مطلبى كه لازم به توضيح است اينكه : كسى كه مىخواهد عمل كند اگر گاهى ببيند كسل است و نشاطى براى عمل ندارد ، بايد مواظب حالش باشد و ببيند اگر در اين حال مشغول عمل شود - گرچه عمل صورى - نشاط مىيابد ، بايد مشغول عمل شده و آن را ترك نكند تا