منازل بنى حارثه فرود آمدند . يك روز و يك شب در آنجا درنگ كردند ، سپس بامداد فردا بيرون آمدند . از اين بر مىآيد كه منازل بنى حارثه نزد شيخين و در ناحيه آن بوده است . « 1 »
ابن اسحاق گويد : رسول خدا در اين روز بر بستان مربع بن قيظى گذشت ، و اين در ميان بنى حارثه بود . در محله بنى حارثه چند اطم است ؛ از آن جمله است ريّان نزد مسجدشان و مربع در مزرعه و نيار در منازل بنى مجدعه در شمال محلّهء بنى حارثه عقيربا واقع شده و آن ملكى است از آن خالد بن عقبه .
از بحث در منازل بنى حارثه روشن مىشود كه آنها در شمال بنى عبد الاشهل و در نزد شيخين مىزيستند . موضعى ميان مدينه و كوه احد . در شرق راهى كه به احد مىرود . آنان را دو اطم است و نزديك آنها مسجدى است كه رسول خدا - ص - به هنگامى كه به احد مىرفت در آنجا نماز گزارد . آن دو اطم در كنار خندق بودند ، نزد والج يا مسجد البدايع كه در زمان سمهودى به مسجد عدوه معروف بوده است . يحيى از محمد بن طلحه روايت مىكند :
مسجدى كه رسول خدا در روز جمعه هنگامى كه به احد مىرفت در آنجا نماز گزارد ، در آنجاست . و اين همان مسجدى است كه چون رو به قنات بايستى يعنى رو به روى وادى شظات در سمت راست تو واقع مىشود . ولى در زمان سمهودى جاى آن شناخته نبوده است . « 2 »
جوّانيّه موضعى است نزديك احد در شمال مدينه و در آن دو اطم است : صرار و ريّان و عريض نزديك ايشان است . « 3 »
منازل بنى ظفر
در جوار منازل بنى عبد الاشهل منازل بنى ظفر بود . بنى ظفر در همان اوايل عصر اسلامى منقرض شدند . يحيى گويد : مسجدشان پايينتر از مسجد بنى عبد الاشهل بود . و اين بيانى مشخص و محدود نيست . مطرى گويد : منازلشان در سمت جنوبى منازل بنى عبد الاشهل بود و تا حرّه دشم امتداد داشت . و راه آن از نزد گنبد معروف به فاطمه بنت اسد مادر على - ع - است در آخر بقيع .
هامش
( 1 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 135 .
( 2 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 258 .
( 3 ) - الموطأ ج 2 ، ص 122 .