واژگان
اللغو : سخنى كه در آن بهرهاى نباشد .
ملك اليمين : مراد كنيزان است .
العادون : كسانى كه از حد فراتر مىروند .
الراعون : نگهدارندگان .
الوارثون : كسانى كه كاملا استحقاق بهشت را دارند ، همانگونه كه وارث استحقاق ميراث خويشاوندش را دارد .
الفردوس : بهشت .
اعراب
« الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ »
عطف بيان از « المؤمنون » است .
« عَلى أَزْواجِهِمْ »
متعلق به « حافظون » است .
« ما مَلَكَتْ » .
در اينجا « ما » براى صاحبان خرد بهكار رفته است .
« الَّذِينَ يَرِثُونَ »
بدل از « وارثون » است . جملهء
« هُمْ فِيها خالِدُونَ »
حال است .
تفسير
هركس بگويد : لا إله إلّا اللّه ، محمّد رسول اللّه ، از حقوقى كه مسلمانان در همين دنيا دارند برخوردار مىشود ، امّا در آخرت كسى به پاداش خدا و خشنودى او دست نمىيابد مگر اينكه ويژگىهاى زير را در خود گرد آورد :
1 .
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ .
واژهء « خشوع » و « خضوع » ، متضاد برترىطلبى و خودخواهى است . خدا مىفرمايد : « ترسان و ذليل » . « 1 » احساس فروتنى در نماز ، نتيجهء يقين به خدا و ترس از عذاب اوست و نماز بدون
هامش
( 1 ) . شورى ( 42 ) آيهء 45 .