حسن بن على عسكرى را و بعد از او حجة بن الحسن مهدى را امام ميدانند و حضرت مهدى را زنده و غايب از اكثر خلق ميدانند و البته ظاهر خواهد شد و رفع جميع بدعتها خواهد كرد و عالم را پر از عدالت خواهد كرد و مذهب حق در ميان مذاهب فرق شيعه اين است پس اكثر زيديه و اسماعيليه و افطحيه و واقفيه و كيسانيه داخل شيعه هستند اما داخل اماميه و اثناعشريه نيستند و شيعه به اين معنى فرقههاى بسيار دارند چنانچه فخر رازى و محمد شهرستانى و صاحب مواقف و ديگران نقل كردهاند و از هفتاد بلكه هشتاد متجاوزند مثل كيسانيه كه بعد از حضرت امام حسين ( ع ) محمد بن حنفيه پسر حضرت امير را خليفه ميدانند و بعضى گفتهاند او نمرده است مهدى او است و غايب شده است و ظاهر خواهد شد و بعد از او امامى نيست بعضى گفتهاند كه مرد و امامت به اولاد او رسيد و مذهب باطله ميان ايشان بسيار بوده و به حمد اللّه كه منقرض شدهاند و مثل زيديه كه بعد از حضرت امام حسين ( ع ) يا امام زين العابدين عليه السّلام قائل بامامت زيد پسر امام زين العابدين عليه السّلام شدهاند و بعضى از ايشان حضرت امير را بىفاصله خليفه ميدانند و بعضى به آن سه خليفه باطل نيز قائل شدهاند و مانند اسماعيليه كه اسماعيل پسر حضرت امام جعفر صادق را امام ميدانند و اسماعيل در زمان حضرت صادق فوت كرد و علانيه جنازهء او را برداشتند و بر او نماز كردند و ايشان چند فرقهاند و بعضى گفتهاند كه اسماعيل فوت نشد و حضرت صادق از براى تقيه از منصور دوانيقى او را پنهان كرد و اظهار موت او كرد و بعد از حضرت ايام قليلى زنده بود و امامت به اولاد او رسيد و بعضى گفتهاند كه او در حيات حضرت فوت شد و نص امامت بعد از فوت بر طرف نشد و بعد از حضرت به اولاد اسماعيل منتقل شد و اكثر اين فرقهها بعد از مرور ايام ملحد شدند و همه عبادات را بر طرف كردند و جميع معاصى را مباح كردند و از اين فرقه قليلى در اين ايام پنهان هستند و مثل ناووسيه كه ميگفتند حضرت صادق عليه السّلام نمرده است و پنهان شده است و او ظاهر خواهد شد و او مهدى است و مثل افطحيه كه بعد از حضرت صادق عليه السّلام عبد اللّه افطح پسر بزرگ آن حضرت را كه در ظاهر و باطن هر دو معيوب بود و به اين سبب امامت به او منتقل نشد امام ميدانستهاند و بعد از او امام موسى عليه السّلام را امام ميدانستند و عبد اللّه چند روزى بعد از حضرت
صادق عليه السّلام زنده بود و فوت شد و مثل واقفيه كه ميگفتهاند كه حضرت امام موسى عليه السّلام زنده است و پنهان شده است و او مهدى است و بعد از او امامان ديگر را قائل نبودهاند و چند فرقه نادره نيز نقل كردهاند و از جمله اين فرقهها تا حال كه سال هزار و صد و نه از هجرتست بيش از سه فرقه نمانده است اماميه و اسماعيليه و زيديه و ساير فرق همه منقرض و مستأصل گشتهاند و از
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٩٣