- اين عدد به أبو جعفر يزيد بن قعقاع وشيبة بن نصّاح منسوب است « 1 » .
- اين عدد به إسماعيل بن جعفر بن أبي كثير انصارى « 2 » منسوب است « 3 » .
- اين عدد به أبو جعفر ، شيبه وإسماعيل منسوب است « 4 » .
مطابق اين شيوه ، آيات قرآن 6210 يا 6214 آية است .
4 . عدّ مكّى : دربارهء اين شمارش نيز اختلاف وجود دارد . برخى آن را به مجاهدين جبر مكّى « 5 » وعبد اللّه بن كثير « 6 » ( م 120 ه . ق ) منسوب كردهاند « 7 » گروهى فقط به فرد أخير نسبت مىدهند « 8 » . همچنين نظر ديگرى وجود دارد كه آن را به مجاهد وإسماعيل مكّى « 9 » منسوب مىكند « 10 » . هرچند گفته شده عدد أهل مكّه منسوب به شخصي نيست بلكه در مصاحف ايشان سه نقطه در انتهاى هر آية وجود داشت « 11 » . تعداد آيات قرآن بنابراين شمارش 6220 آية است .
5 . عدّ بصرى : اين عدد به عاصم بن أبي الصباح الجحدري « 12 » ( م 128 ه . ق ) وايّوب
هامش
( 1 ) . فنون الأفنان في عيون علوم القرآن ، صص 238 و 239 .
( 2 ) . إسماعيل بن جعفر بن أبي كثير انصارى در سال 130 به دنيا آمد . وى در سال 180 يا 170 يا 200 در بغداد درگذشت . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 163 )
( 3 ) . الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 232 .
( 4 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 77 .
( 5 ) . مجاهد بن جبر مكي از بزرگان تابعين ومفسرين است . وى داراى اختيار در قرائت بود . أو در سال 103 يا 104 يا 102 درگذشت . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 2 ، صص 42 - 41 )
( 6 ) . عبد الله بن كثير مكي در سال 45 در مكة به دنيا آمد ودر سال 120 درگذشت . ( ر . ك : همان ، ج 1 ، صص 445 - 443 )
( 7 ) . فنون الأفنان في عيون القرآن ، ص 237 .
( 8 ) . الإتقان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 232 .
( 9 ) . إسماعيل بن مسلم أبو إسحاق مخزومى معروف به مكي است . أو قرآن را بر ابن كثير عرضه داشت . وى حدود سال 160 درگذشت . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 169 )
( 10 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 77 .
( 11 ) . همان .
( 12 ) . عاصم بن أبي الصباح عجاج جحدرى بصرى قرائت را عرضا از سليمان بن قتيبة از ابن عباس وهمينطور نصر بن عاصم وحسن بصرى گرفته است . ( ر . ك : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 349 )