153 . سفر حج قاضىعسكر ايران
باب عالى ، دايره خارجه ، دايره رسايل : حضور سامى حضرت صدارتپناه
بنده چاكر معروض مىدارد كه : شخصى به نام حسامالعلما ، قاضىعسكر ايران و قاضى خوى به نام ملاحسين علىآقا براى ايفاى فريضه حج شريف ، متوجه حركت به دارالسعادت هستند . بر اين مبنا ، كسب تكليف مىكنند تا به صورت محرمانه به دارالسعادت عزيمت كنند . مشاراليه مقصد دارند به سوى خاك پاى معالىحضرت گيتىستان در دارالسعادت عزيمت كنند .
معلوم شد كه آنان قصد دارند براى از بين بردن كدورت فيما بين كه از دوران حكومت صفويه آغاز شده و ادامه دارد ، چارهجويى كنند و خواستار اتحاد و ترقى عناصر اسلامى هستند . علاوه بر اين ، بر مبناى تحقيقاتى كه از آن طرف دريافت شده ، ايشان اهل اروميه مىباشند . حكومت روسيه به امور پيروان مذهب ارتدوكس آنجا دخالت و اهالى را مسيحى مىكند . در حال حاضر تعداد مسيحيان بالغ بر 50 و 60 هزار نفر شده است [ و ] روسيه آنها را مانند اتباع خود تحت حمايت قرار داده است و نيز مىخواهد يك كونسول بفرستد . فىالحال اهالى مسلمان آنجا تصور مىكنند زير نفوذ قونسول روس هستند ؛ بنابراين لازم مىبينند كه زير جناح حضرت خلافتپناه التجا آوردند .
لازم مىبينم برخى اطلاعات از شهبندر خوى و سلماس أخذ شود . امر و فرمان حضرت من له الامر است . 19 . شعبان . 1316 . ناظر خارجه . توفيق
YA . HUS . 1336 a - 3
154 . سفر حج فرمانفرماى قاجار
باب عالى ، دايره امور داخله ، دايره رسايل
به حضور عالىحضرت صدارتپناه