حج شريف ، حسن عطار ، از اهالى مدينه منوره براى آگاهى دادن حجاج ايرانى در حال عبور ، به عنوان ايفاى وظيفه دليل « 1 » عريضهاى به امارت جليله مكه مكرمه نوشت .
ترجمه عرض حال از طرف سيدحسن عطارافندى ، دليل حجاج ايرانى و از اهالى مدينه منوره از زبان عربى به تاريخ 22 ربيعالاول 1310 ، به امارت جليله مكه مكرمه ، تقديم شده است .
به ذات سامى سيادتپناه
بنده و آبا و اجدادم دليل حجاج ايرانى بوديم و هستيم كه از قديمالايام وظيفه دليلى حجاج ايرانى را كه لاجل الزيارة به مدينه منوره مىآيند را بر عهده داريم . امسال نيز اين وظيفه را بر عهده داشتم و از طرف امراى سابقه و مشيخت حرم شريف نبوى ، فرمايشى آشكار در اين خصوص به ما دادند كه در نزد بنده عاجز موجود است .
اما اغوات حرم شريف بهپا خواستند و خواهان اعطاى يكسوم عايدات مخصوص دلالت بنده شدند . در زمان شيخالحرم سابق ، خيراللهافندى اغوات مؤمىاليها ، اين ادعا را ترويج دادند و لازم شمردند . بنده هر سال مجبور مىشوم براى خاموش كردن نزاع آنان ، مقدارى از اين عايدات را به آنان تقديم كنم .
HR . TO 398 / 60
22 كانون اول 1308 برابر با 14 / 11 / 1892
ليكن اغوات مرقوم مؤمىاليه در اين باب ، اينگونه حق دخالت ندارند ؛ چرا كه اينگونه رفتارها با دليلهاى ديگرى كه هستند ، صورت نمىگيرد . آنها علاوه بر تقسيم كردن تعلقات عاجزانه من ، در حق حجاج ايرانى كه در خانههاى من اقامت مىكنند ، اذيت و ستم روا مىدارند . اين كاملًا مخالف فرمان عاليه است كه از طرف عالىشأن شرف ، صادر شده است كه هر سال بايد اسباب رفاه و استراحت زوار مذكوره را فراهم كنند . در هر حال ، در خاك پاى عالى سيادتپناه ، در اين باب ، معاهداتى بسته شده است .
هامش
( 1 ) 1 . مسئول راهنمايى حجاج .