و در خاتمهء اين جزء برخى از اصطلاحات اين جزء را معنا خواهند كرد از قبيل : مجمل - مبين ، نص و ظاهر و . . .
جزء دوم پيرامون مباحث عقليه است كه راجع به ادله عقليه و اجتهاديه و اصول عمليه بحث مىكند ( ادله عقليه يعنى احكام عقليه قطعيه ، ادله اجتهاديه يعنى امارات ظنيه و اصول عمليه يعنى قواعديكه در مقام عمل براى انسان شاك تنظيم شده ) و مجموعا بر سه باب مشتمل است :
1 - باب اول در احكام قطع است كه اگر مكلف قاطع به تكليف شد چه وظائفى دارد .
2 - باب دوم در احكام ظن به حكم است كه مشتمل بر مبحث حجييت ظواهر و حجييت اجماع و خبر واحد و شهرت و . . . است .
3 - باب سوم پيرامون احكام شك است كه مشتمل بر چهار اصل است :
1 - اصل برائت 2 - اصالة الاحتياط 3 - اصالة التخيير 4 - اصل استصحاب . و در ضمن مباحث احتياط ، مباحث علم اجمالى هم مطرح است كه قسمتى از آن در باب اول يعنى باب قطع طرح شده و پس از بيان مباحث اصلى خاتمهاى را آورده و در آن دو بحث داريم : 1 - باب تعادل و تراجيح 2 - باب اجتهاد و تقليد ، ضمنا پس از همهء اين مباحث قدرى راجع به پارهاى از منابع احكام در نزد اهل سنت به نقد و بررسى خواهيم نشست .
شرح اصول استنباط ( فارسى ) — صفحة 28
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٨