بخش پنجم بررسى متن حديث و مدلول آن
انديشهاى در متن حديث و مدلول آن
اكنون ، پس از بررسى سند حديث ، ناگزير بايد در مورد متن حديث و مدلول آن نيز بينديشيم و متن حديث را به دقّت بنگريم ؛ زيرا در مواردى كه با وجود معتبر بودنِ سندِ حديث ، متنِ آنها متفاوت باشد ، علماى حديث ناچار به تكرار واقعه قائل مىشوند .
ولى هنگامى كه تكرار و تعدّد واقعه ممكن نباشد ، و جمع كردن ميان عبارتهاى مختلفِ حديث مقدور نشود ، اين امر در نظر آنها ، قرينه و نشانهاى بر اين است كه چنين قضيّهاى ، اصلًا واقعيّت نداشته است .
علماى حديث چنين تقرير كردهاند و همين را مبناى بسيارى از احاديث فقهى ، اخبار ، قضاياى تاريخى و مانند آنها ، قرار دادهاند و بدان عمل مىكنند . از اين رو ، چارهاى جز بررسى دلالات حديث نيست .