481 - « وجود ما »
سحرگاهان كه مخمورِ شبانه * گرفتم باده با چنگ و چَغانه
نهادم عقل را رهتوشه از مى * ز شهرِ هستىاش كردم روانه
نگارِ مىفروشم عشوهاى داد * كه ايمن گشتم از مكر زمانه
ز ساقىِّ كمان ابرو شنيدم * كه اى تيرِ ملامت را نشانه ،
نبندى زان ميان طَرْفى كمروار * اگر خود را ببينى در ميانه
برو اين دام بر مرغى دگر نِهْ * كه عنقا را بلند است آشيانه
نَديم و مطرب و ساقى همه اوست * خيالِ آبوگِل در ره بهانه
بده كشتىِّ مِى تا خوش برآييم * ازين درياى ناپيدا كرانه
وجودِ ما معمّائيست حافظ * كه تحقيقش فسونست و فسانه
* توضيحات :
معنى بيت ( 1 ) ( هنگام سحر درحالىكه هنوز از شراب شبانه خمار بودم همراه آهنگ چنگ و ساز قانون ساغر گرفتم ) معنى بيت ( 2 ) ( وقت سحر درحالىكه از شراب شبانه خمار بودم زاد و توشهء عقل را از باده و شراب تهيه كردم ) معنى بيت ( 3 ) ( معشوق زيباى مىفروش من عشوه و كرشمهاى كرد كه بوسيلهء آن از دست حيله روزگار مصون ماندم ) معنى بيت ( 4 ) و ( 5 ) ( از ساقى كمان ابرويم شنيدم كه به من گفت : اى عاشقى كه هدف تير سرزنش قرار گرفتى ) ( اگر از خودپرستى و غرور تو نشانى بر جاى نباشد و هستى خود را فراموش كنى مانند كمربندى كه از ميان معشوق برخوردارست ، تو نيز از عشق بهرهاى خواهى برد - دو بيت موقوف المعانى ) معنى بيت ( 6 ) ( اين دام را برو براى پرندهء ديگر بگذار زيرا سيمرغ به دام افتادنى نمىباشد ) معنى بيت ( 7 ) ( نديم و مصاحب مجلس ما خداوند است و مقصود از همه اين عوامل شادىبخش خداوند است و عشق و عاشق و معشوق هم اوست و امور مادى بهانهاى بيش نيست ) .
* ترجمه :
* نتيجه تفأل :
1 - لسان الغيب در بيتهاى 8 و 9 فرمايد : ( اى ساقى ، كشتى شراب را به ما بسپار تا از درياى بيكران غم عشق را به سلامت به ساحل نجات رسيم و آسودهدل باشيم ) ( اى حافظ هستى ما در اين دنيا سخن پوشيده و راز سربستهاى است و تحقيق ما دربارهء آنها چون سخن ساحران و داستانگويان است كه راهى به مقصود ندارد ) نيت خود را در لابلاى اين واژهها بيابيد .
2 - اين نيت اگر دقيقا و با شور و مشورت و آگاهى ، عمل گردد ، بسيار خوب و پسنديده مىباشد پس با نيروى عقل و خرد و با استفاده از تجربيات آگاهان گام برداريد تا شاهد موفقيت را در آغوش گيريد و موفق شويد .
3 - اگر انجام اين نيّت با آگاهى و بصيرت انجام نگيرد خطرات فراوانى در پى خواهد داشت پس با سرعت عمل ، زيركى ، تلاش و توكّل بر خداوند اقدام كنيد و همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد .
4 - مسافر شما اوضاع كارش رو به بهبودى است و مشكلاتش حل مىشود ، بيمار شفا مىيابد و قرض ادا مىشود و مسافرت مهمى به همراه معاملهاى سودآور در پيش داريد .
5 - فرزندم ، سه گناه است كه كيفر آن در همين دنيا داده مىشود و به آخرت نمىافتد : ناراحت كردن پدر و مادر ، ظلم و ستم بر مردم و بدى كردن در مقابل نيكى .
6 - در امور علمى به شرط تلاش پيشرفت مىكنيد و صاحب همسر و فرزندان خوبى مىشويد كه فرزند اوّلى شما بازرگان و تاجر و آخرى نابغه خواهد بود .
7 - در اين موقعيت فكرهاى پريشان نكنيد زيرا وظيفه مهمترى داريد كه بايد با تمام حواس متوجه آن باشيد .
8 - اينقدر بدى اقوام او را به رخش نكشيد كه صبر و حوصله نيز اندازهاى دارد زيرا او لجباز است .