افاضت سلسال طبع لطيفش كه حكم هذا عذب فرات سائغ شرابه « ( 1 ) » دارد خاص و عام را شامل و شايع است ، و افادت آثار « ( 2 ) » فضل فيّاضش كمشكاة فيها مصباح « ( 3 ) » اقاصى و ادانى را لايح و ساطع ، سحر حلال طبعش عقده در زبان ناطقه افكنده ، و عقد منظوم فكرتش وزن متاع بحر و كان برده ، رشحات ينابيع ذهن وقّادش حدائق مجلس انس را بزلال معين « ( 4 ) » و من الماء كلّ شىء حىّ « ( 5 ) » صفت نضارت بخشيده ، و نفحات گلزار فكرش « ( 6 ) » در رياض جانها معنى آيت فانظر الى آثار رحمة اللّه كيف يحيى الأرض بعد موتها « ( 7 ) » فاش كرده ، كلمات فصيحش چون انفاس مسيح دل مرده را حيات بخشيده ، و رشحات اقلام خضر خاصيّتش بر سرير سخن يد بيضا نموده « ( 8 ) » ، گوئى هواى ربيع كسب لطافت از نسيم اخلاق
هامش
( 1 ) آيهء 13 از سورهء 35
( 2 ) تصحيح قياسى ، نسخ حاضره : و آثار ( با واو عاطفه ) ،
( 3 ) آيهء 35 از سورهء 24
( 4 ) ماء معين بفتح ميم يعنى آب روان
( 5 ) آيهء 31 از سورهء 21
( 6 ) چنين است در حن و هندى ، ساير نسخ : فكرتش ( يعنى بعينه مانند چهار سطر قبل )
( 7 ) آيهء 49 از سورهء 30
( 8 ) چنين است در پنج نسخه ، ولى مناسبت خضر بايد بيضا بههيچوجه معلوم نشد چه يد بيضا از معجزات حضرت موسى بوده است و با خضر ادنى ارتباطى ندارد ، حن و هندى و نسخهء آقاى دبير خاقان : و رشحات اقلام بر سرير يمين در يد بيضا نموده ( ؟ ؟ ) ، نسخ چاپى :
و كليم كلام معجز نظامش در طور سخنورى يد بيضا نموده ، و اين عبارت بكلّى ساختگى و فاسد به نظر مىآيد چه معجزهء يد بيضا را حضرت موسى در مصر در مقابل تخت فرعون ابراز نمود نه در كوه طور كه در شبهه جزيرهء سينا