نامه دانشوران « 1 » نوشته و تصريح كردهاند . « 2 »
جدّهء علامه مجلسى رحمه الله يعنى مادر مولى محمد تقى از زنان عابده و صالحه و زاهده بوده « 3 » و دختر عالم جليل درويش كمال الدين محمد بن حسن عاملى نطنزى اصفهانى مىباشد . « 4 »
هامش
( 1 ) . نامه دانشوران ج 2 ص 709 .
( 2 ) . نگاه كن : زندگى نامه علامه مجلسى ج 1 ص 72 . .
( 3 ) . در خاتمه مستدرك آمده : والدهء محمد تقى عارفه مقدسهء صالحه بوده و از تقوى و صلاح او نقل شده كهوقتى شوهرش مقصود على عازم سفرى گرديد پسران خود ملا محمد تقى و ملا محمد صادق را آورد خدمت علامه مقدس ورع ملا عبداللَّه شوشترى به جهت تحصيل علوم شرعيه و استدعا كرد از آن بزرگوار كه مواظبت فرمايد در تعليمشان پس از آن مسافرت كرد پس مصادف شد در آن ايام عيدى ، جناب ملا عبداللَّه سه تومان به ملا محمد تقى داد و فرمود اين را صرف نماييد در ضروريات معاش خودتان ، عرض كرد كه بدون اطلاع و اجازه والده نمىتوانيم صرف نماييم چون خدمت والدهء خود رسيدند كيفيت را به عرض او رسانيدند فرمود : پدر شما دكانى دارد كه غلهء آن چهارده غاز بيكى است و آن مساوى مخارج شما است به نحوى كه تعيين و تقسيم آن كردهام و اين عادت شده براى شما در اين مدت ، پس هرگاه اين مبلغ را بگيرم حال شما در توسعه و فراخى معيشت مىشود و اين مبلغ تمام مىگردد و شما عادت اول خود را فراموش مىنماييد ، آن وقت به مخارج كم خود صبر نمىنماييد ، پس ناچار مىشوم كه شكايت كنم از تنگى حال شماها در غالب اوقات به جناب ملا عبداللَّه و غيره و اين شايسته ما نيست ، چون خدمت مولانا اين مطلب عرض شد آن بزرگوار دعا كرد در حق ايشان ، پس حقتعالى دعاى آن جناب را مستجاب فرمود و اين سلسلهء جليله عليه را از حاميان دين و مروّجين شريعت سيد المرسلين حضرت خاتم النبيين صلوات اللَّه عليه قرار داد ، و بيرون آورد از ايشان اين بحر مواج و سراج وهاج را ، و به علاوهء اين دعاى عمومى كه جناب ملا عبداللَّه كرد مصادف شد در حق او دعاى والد معظمش ملا محمد تقى مجلسى . مستدرك الوسائل ج 20 ( خاتمه ) ص 173 - 175 ش 9 . .
( 4 ) . الكنى والالقاب ج 3 ص 151 ، فوائد رضويه ص 177 ، اعيان الشيعه ج 9 ص 192 ، زندگىنامه علامه مجلسى ج 1 ص 71 .
محدّث قمى مىگويد : « كانت امّ المولى محمد تقي عارفة مقدّسة صالحة ، بنت العالم الجليل كمال الدين درويش علي بن الشيخ حسن العاملي ثمّ النطنزي ثمّ الإصفهاني من أكبر ثقاة العلماء ، يروي عن المحقق الشيخ علي الكركي .
وعن ( مناقب الفضلاء ) قال : وهذا المولى كمال الدين - رحمه اللَّه - من أهل العبادة والزهادة ، وهو مدفون في نطنز ، وله قبة معروفة .
وقال الشيخ يوسف البحراني : إنّه أوّل من نشر الحديث في الدولة الصفوية باصفهان . وعن مرآة الاحوال : كان فاضلًا عالماً مقدّساً من تلامذة أفضل المتأخرين الشيخ زين الدين الشهيد الثاني » - الكنى والألقاب ج 3 ص 151 .
و در تكملة امل الآمل ص 116 و الفيض القدسي ضمن بحارالانوار ج 105 ص 107 آمده است كه مادر مولى محمد تقى از اقارب شيخ عبداللَّه بن جابر عاملي است . و نگاه كن : ص 75 پاورقى 6 . .