و گروهى بسيار در مكتب او پرورش يافتند . برخى از آثارش عبارتند از : مناهج الاحكام ، القواعد الشريفية ( در اصول ) ، مرشد العوام ( رساله عمليه ) ، الروضة البهية . « 1 »
14 . آيت اللّه حاج ملا محمّد كزازى قمى
وى عالمى عامل و فقيهى كامل بود ، كه پس از ازدواج مرحوم ميرزاى قمى با خواهرش براى تحصيل علوم دينى به قم آمد و پس از اندك زمانى قابليت استفاده از درس ميرزا را احراز كرد و پس از درگذشت ميرزا ( در سال 1236 ق ) ، به كاشان مهاجرت كرد و ساليان فراوان از درس حاج ملا احمد نراقى استفاده برد و به دامادى حاج ملا محمّد - فرزند حاج ملا احمد نراقى - هم برگزيده شد و پس از وفات محقق نراقى در 1245 ق ، به قم بازگشت و به ترويج دين مبين و امامت جماعت و قضاوت و حكومت شرعيه و تدريس و تربيت شاگردان پرداخت ، تا آن كه از دنيا رفت . از ثلث مال وى آبانبارى استوار در محله عشقعلى قم بنياد نهادند و ثلث روستاى « تجره » و « دستجرد » را براى كارهاى نيك وقف نمود . قبر شريفش در قبرستان شيخان است . « 2 »
15 . علامه فقيه شيخ محمّد على آرانى كاشانى « 3 » ( م بعد 1250 ق )
ملا محمّد على بن محمّد حسن آرانى ، فقيهى اصولى و جامع علوم و فنون بود .
در گلپايگان اقامت داشت و در آنجا وفات كرد و در كنار مسجدش به خاك سپرده شد . او در سال 1217 ق از حاج ملا احمد نراقى به دريافت اجازه نائل شد . از تأليفاتش شرح عوامل و منظومه در اصول فقه است . « 4 »
هامش
( 1 ) . كرام البررة ، ج 1 ، ص 625 .
( 2 ) . مكارم الآثار ، ج 2 ، ص 556 ؛ تاريخ قم ، ص 279 ؛ گنجينه دانشمندان ، ج 1 ، ص 148 .
( 3 ) . از شماره 15 تا 20 از كتاب اعلام الامامية ، نوشتهء حجت الاسلام سيد محمّد مجتهدى - زيد عزه - نقل شد .
( 4 ) . لباب الالقاب ، ص 116 ؛ تراجم الرجال ، ج 2 ، ص 746 .