رحلت حضرت امام خمينى ( ره ) ( 29 شوال 1409 ه . ق ) ، علماى بسيارى از شهرها ، بويژه « جامعهء مدرسين حوزهء علميه قم » ، مقلدان حضرت امام ( ره ) را به يكى از حضرات آيات عظام گلپايگانى ( ره ) و اراكى ارجاع دادند . پس از آن ، تعليقهء عروة الوثقى و مجموعهء نظرات فقهى معظم له گردآورى شد و در مجلداتى به نامهاى توضيح المسائل ( المسائل الواضحة ) ، مناسك حج ، احكام نوجوانان و استفتائات به چاپ رسيد .
پس از درگذشت حضرات آيات عظام آقاى خويى ( ره ) ( صفر 1412 ه . ق ) و آقاى گلپايگانى ( ره ) ( در جمادى الثانى 1414 ه . ق ) ، بنابر اطلاعيهء « جامعهء مدرسين حوزهء علميه قم » ، مرجعيت تقليد در حضرت ايشان متعيّن گشت و برترين مرجع تقليد شيعه به حساب آمدند .
ويژگيهاى اخلاقى
علماى شيعه با اقتدا به پيامبر گرامى و اهل بيت طاهرين آن حضرت ، آيينه تمامنماى اخلاق آن بزرگوار بوده و هستند . آيت اللّه اراكى هم از اين قاعده مستثنا نبود و زندگىاش براى همهء ما درس و پند است . برخى از خصوصيات اخلاقى معظم له عبارت بود از :
1 . عشق به قرآن : ايشان با قرآن و تفسير گرانقدر جوامع الجامع انس فراوان داشت و هر روز به تلاوت يك جزء آن مىپرداخت . پنج جزء ابتداى قرآن را از حفظ داشت . هر ماه ، يك ختم قرآن مىكرد و در ماه مبارك رمضان ، به تلاوت سه جزء مشغول مىشد . از عادات معظم له آن بود كه قرآن را به يك نفس مىخواند .
ايشان ، حافظهء شگفتآورشان را نتيجهء انس با قرآن و كثرت تلاوتشان مىدانست .
2 . احترام به سادات : اين مرد بزرگ به فرزندان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم علاقهء فراوانى داشت و اين را از پدر خويش به ارث برده بود . پدرشان مىگفت : « من عبد عبيد كليهء سادات هستم » . به همين جهت آيت اللّه اراكى نسبت به آيت اللّه سيد