خاندان
خانوادهء ايشان همه اهل دانش و بينش بودند ، و نسب به فقيه بزرگ و محدث سترگ ، علامهء كبير ملا محسن فيض كاشانى ( د . 1091 ه . ق ) مىبردند . « 1 »
پدرش ، ميرزا على اكبر فيض ، نويسنده ، اديب و شاعر قم در دورهء ناصرى بود .
وى در 1245 ه . ق در تهران زاده شد . پس از مرگ فتحعلى شاه - كه پدر و عمويش به قم آمدند و عمويش ، على محمّد قرغى ، به توليت مقبره شاه قاجار منصوب شد - به قم آمد . پس از مرگ پدر دانشمندش در 1278 ه . ق ، توليت مقبرهء مزبور از سوى ناصر الدين شاه به وى واگذار شد كه تا 1305 ه . ق ادامه يافت . وى مشرب عرفان داشت و شعر مىسرود . و از خوشنويسان بنام بود ؛ و خط ثلث و رقاع را نيكو مىنوشت ؛ به طورى كه نمونههايى از خط زيبايش هم اينك بر كتيبهء ورودى سردر صحن عتيق از صحن نو ( مورخ 1296 ه . ق ) و ضريح سيمين حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه عليها السّلام ( مورخ 1274 ه . ق ) موجود است . همچنين ، مجموعهها و كتابهايى بسيار به خط او و چندين دفتر از سياه مشق ثلث و تعليق وى همچون صحيفهء سجاديه ، لهوف ، بوارق ، ترجمه تاريخ قم و چهل حديث قدسى در دست است .
تأليفات او نيز بسيار است كه برخى از آنها عبارتند از :
1 . ديوان اشعار .
2 . ترجمهء فارسى لهوف سيد بن طاووس .
3 . شرح حال خاندان خود .
4 . رساله در عمل قافيه .
5 . جنگ ( چهار دفتر ) با مطالب متنوع بسيار از نظم و نثر .
6 . تفصيل حالات ، نفوس و املاك دار الايمان قم .
هامش
( 1 ) . فيض ، انجم فروزان ، ص 138 ؛ همو ، گنجينهء آثار قم ، ج 1 ، ص 328 ؛ مقدسزاده ، رجال قم ، ص 154 .