علامه سيد محسن امين هم مىنويسد :
« كتابخانهء وى در لكهنو ، نخستين كتابخانه از نظر اصناف كتاب - بويژه كتابهاى غير شيعه - است و شمار كتابهايش به 30 هزار جلد ( چاپى و خطى ) مىرسد . وى اموال بسيار بر استنساخ و صحافى اين كتابها صرف كرد و از همهء آنها در تأليف عبقات استفاده نمود . اين كتابخانه ، هزاران جلد از نفايس مخطوطات و كتابهاى قديم دارد كه در جاى ديگر يافت نمىشود » . « 1 »
پس از مير حامد حسين ، توليت كتابخانه به فرزندش سيد ناصر حسين رسيد . او با همتى و الا به توسعه و تكميل كتابخانه پرداخت و عدد كتابهايش را به بيش از 65 هزار مجلد رسانيد . از اينرو كتابخانه به نام وى « مكتبه ناصريه » ناميده شد . در زمان او ، كتابخانه رونقى بسزا يافت و در محل آن تغييرات اساسى و بنيادى رخ داد .
از سوى يكى از مؤمنان آن ديار ، ساختمان بزرگى براى آن وقف شد ، هم اينك كتابخانهء ناصريه رديف بودجه در استاندارى دارد و به خوبى از آن نگهدارى مىشود .
فهرست كتابهاى خطى اين كتابخانه ، در كتابخانهء آيت اللّه مرعشى نجفى در قم موجود است .
درگذشت
سرانجام ، آن فقيه پرآوازه و مرجع بلندپايهء شيعه ، در روز پنجشنبه اول ماه رجب 1361 ه . ق بر اثر بيمارى درگذشت . او وصيت كرده بود كه رحلتش را اعلام نكنند . در تشييع جنازه تأخير نشود و جايى كه مؤمنان فقير را غسل مىدهند همانجا غسل دهند . پيكر پاكش پس از تشييع در لكهنو به آگره منتقل شد . از لكهنو تا آگره ، مردم در هرايستگاه ايستاده و به شدت متأثر بودند . پس از رسيدن به مقصد ، جنازهء آن فقيه سعيد در جوار پدر بزرگوارش در حسينيهء « غفران مآب » و در
هامش
( 1 ) . امين ، اعيان الشيعة ، ج 4 ، 381 .