و اصفيا است ساير باشد
« وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ »
« 1 » .
و اين كمالات مترتب است بعضى بر بعضى ، تا كمال متقدم طى نشود ، به متأخر منتقل نتوان شد ، چنانچه در سفر صورى تا قطعه مسافت متقدمه طى نشود ، به متأخر نتوان رفت .
و منازل اين سفر ، صفات حميده و اخلاق پسنديده است كه احوال و مقامات روح است ، از هر يك به ديگرى كه فوق آن است منتقل مىشود بتدريج :
منزل اول يقظه است كه آگاهيست و منزل آخر توحيد است كه مقصد اقصى است از اين سفر ، و تفاصيل اين منازل و درجات آن در كتاب « منازل السايرين » « 2 » مذكور است ، و مسير اين منازل به مجاهده و رياضت نفس به حمل اعباى تكاليف شرعيه از فرايض و سنن و آداب و مراقبه و محاسبه نفس انا فانا و لحظة فلحظة ، و هموم را همّ واحد گردانيدن و منقطع شده به حق سبحانه و تعالى
« وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا »
« 3 »
« وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا »
« 4 » .
و زاد راه اين سفر تقوى است
« وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى »
« 5 » و تقوى عبارت است از قيام نمودن به آنچه امر فرموده است و پرهيز كردن از آنچه نهى از آن كرده از روى بصيرت ، تا دل به نور شرع و صيقل تكاليف آن مستعد فيضان معرفت شود از حق تعالى ،
« وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ »
« 6 » .
هامش
( 1 ) - انعام / 154 .
( 2 ) - مقصود منازل السائرين خواجه عبد اللّه انصارى است .
( 3 ) - مزمل / 8 .
( 4 ) - عنكبوت / 69 .
( 5 ) - بقره / 197 .
( 6 ) - بقره / 282 .