به دست آورد .
اين مسأله ممكن است به عنوان يكى از موانع شيوهء « تفسير قرآن به قرآن » مطرح شود ، و در ظاهر اين شيوه را محكوم مىكند .
امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : پدرم براى من فرمود :
« ما ضرب رجل القرآن بعضه ببعض الّا كفر ؛ « 1 »
كسى آيات قرآن را به يكديگر نمىزند . مگر اين كه كافر مىشود . »
عدهاى به اين گروه از روايات بر عدم جواز تفسير قرآن به قرآن استدلال كردهاند . ولى اين روايت از جهت سند و دلالت داراى اشكالاتى است كه به آن اشارت مىرود .
سند روايت
در سند اين روايت « على ابن ابراهيم » ، پدرش « ابراهيم بن هاشم » و « نضر بن سويد » « 2 » وجود دارد كه اين سه نفر ممدوح و ثقه هستند ، اما در سلسلهء اين سند « قاسم بن سليمان « 3 » » قرار گرفته است كه مدح صريحى دربارهء او وارد نشده است . افزون بر آن ، اين روايت خبر واحد است .
واژهء ضرب
واژه « ضرب » به معناى در هم آميختن و مخلوط كردن است ، وقتى كه شير خوب و بد را با هم در مىآميزند ، به آن « ضريب » گويند . « ضرب الشى بالشى » يعنى چيزى را با چيز ديگر در هم آميختن .
ديدگاهها
در تفسير حديث ضرب القران ، ديدگاههايى است كه به برخى از آنها اشارت مىرود :
هامش
( 1 )
اصول كافى ، ج 2 / 733 / حديث 25 ، علىّ عن ابيه عن النضر بن سويد عن القاسم بن سليمان عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال : قال ابى عليه السّلام : ما ضرب رجل القرآن بعضه ببعض الّا كفر .
( 2 ) نضر بن السويد الصيرفى كوفى ثقه ، صحيح الحديث ، انتقل الى بغداد ، له كتاب نوادر . ر . ك : نجاشى رجال ، ص 300 .
( 3 ) قاسم بن سليمان بغدادى ، داراى كتاب است كه نضر بن سويد از آن خبر داده است . ر . ك : نجاشى رجال ، ص 221 ؛ شيخ طوسى الفهرست ، ص 128 .