خصلت رياضى فيزيك جديد استنتاج كرد ؛ به عنوان مثال در اختر شناسى و قانون دوم ترموديناميك ( افزايش آنتروپى ) در فيزيك ، دلالت بر متناهى بودن عمر جهان ، يا به تعبير ديگر حدوث زمانى آن است و لذا مؤيد اين تصور است كه خداوند آفرينندهء جهان باشد . « 1 »
قرآن كريم نيز متناهى بودن و نيز آغاز حدوث عالم آفرينش ؛ به ويژه آفرينش آسمانها و زمين را مطرح نموده است و حتى انجام آن نيز به تصوير كشيده است .
3 . تأثير و تأثرات علم و دين در يكديگر
بدون شك ، دين و علم رابطهء ناگسستنى دارند و اديان الهى در پديد آمدن دانشهاى بشر و نيز دانشمندان مختلف و حتى فلاسفههاى معروف جهان ، تأثير شگرفى داشته است ، از طرف ديگر دانش بشرى چون مايهء پيشرفت فهم انسان در عالم هستى است معرفت دينى او نيز گسترش داده و زودتر مىتواند به باورهاى دينى برسد ، اگر چه در سير روند علم به خلاف اين نيز در برخى مواقع برخورد نمودهايم ؛ مانند اين كه فرضيات غير قطعى علوم تجربى با متون دينى سازگارى نداشته ، يا برخى از دانشمندان تجربى از پذيرش دين ، امتناع ورزيدهاند . « 2 »
با اين مقدمه كه دين و علم در يكديگر تأثير و تأثر دارند ، مىتوان از دو زاويه آن را مورد بحث قرار داد :
الف . تأثيرات دين در علم
به طور كلى مىتوان گفت : پيشرفت علوم وامدار دين و پيامبران الهى بوده است . و اين از راههاى مختلف قابل اثبات است كه برخى از آنها عبارتند از :
1 . پيشرفت بسيارى از علوم و پديد آمدن دانشمندان بزرگ ، پس از وجود پيامبران الهى بوده است و حتى برخى معتقدند كه بزرگ فيلسوفان يونان ؛ مانند سقراط ، افلاطون و . . . علوم خود را از پيامبر زمان يا پيامبر قبل از خود برگرفتهاند و پس از بعثت پيامبر اسلام و نيز در
هامش
ترموديناميك ، وارد شده است .
( 1 ) ايان باربور ، علم و دين ، ترجمهء بهاء الدين خرمشاهى / 164 .
( 2 ) البته اين موضوع داراى ندرت است و خلاف آن تحقق بيشترى را دارا است .