در احكام و فروع دين وارد شده است ، كه مىتوان به آيات نماز ، زكات ، حج و . . . اشارت نمود .
در قرآن كريم فرمان به نماز و زكات و ديگر فروعات ، فراوان به چشم مىخورد ؛ مانند
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ
و نيز ؛ مانند
وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا
كه به طور اجمال به آنها اشارت رفته است و تفصيل آنها ؛ مانند تعداد ركعات نماز و اين كه زكات به چه چيزهايى تعلق مىگيرد و حد نصاب آن چقدر است ؟ در قرآن كريم نيامده است .
علت آن هم روشن است ، زيرا قرآن كريم كتاب قانون است و در بسيارى از موارد به ويژه اين موارد ( فروع احكام ، عبادات ، فرائض ، معاملات و حتى احكام اجتماعى و سياسى و . . . به اجمال بيان كرده است و شرح و تفصيل آن را بر عهدهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ائمهء معصومين عليهم السّلام گذاشته است .
2 . شرح اصطلاحات قرآنى
پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گاهى براى شرح و تفسير آيهاى به توضيح اصطلاحات خاص قرآن كريم مىپرداختند ، كه اين نوع تفسير ، داراى دو قسم است :
الف . شرح اصطلاحات مربوط به احكام : زراره از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است كه عمار ياسر خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رسيد و گفت : يا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم من ( در شب ) جنب شدم و آب هم نداشتم ، حضرت فرمود : چه كار كردى ( چگونه تيمم كردى ) ؟ عمار گفت : لباسهايم را كندم و خود را بر روى خاك غلطاندم .
حضرت فرمود : الاغ اين چنين خود را مىغلطاند . خداوند عزّ و جلّ فرموده است :
فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً
سپس براى روشن شدن تيمم شرعى چنين كرد :
ضرب بيديه على الارض ثم ضرب احداهما على الاخرى ، ثم مسح بجبينه ثم مسح كفّيه كلّ واحدة على الاخرى فمسح اليسرى على اليمنى و اليمنى على اليسرى ؛ « 1 »
دو دست خود را بر زمين زدند ، سپس يكى را به ديگرى زد ، بعد پيشانى را مسح كرد ، پس از آن با دست چپ ، دست راست و با دست راست ، دست چپ را مسح نمود » .
هامش
( 1 ) حر عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 2 ، / 977 ، ابواب تيمم ، باب 11 ، حديث 9 . مشابه اين ، حديث 2 ، 4 ، 5 و 8 مىباشد .