روز قيامت ، به او رَشك مىبرند .
كنيه آن بزرگوار ، ابو الفضل و ابو قِربه ( صاحب مَشك ) و القابش سقّا و قمر بنىهاشم است .
عبّاس عليه السلام ، قامتى بلند ، سينهاى سِتَبر ، بازوانى توانمند و چهرهاى بس زيبا داشت ، بدانسان كه او را « ماه بنىهاشم » مىگفتند .
او از آغاز قيام ابا عبد اللَّه الحسين عليه السلام ، همراه و همدل ايشان و در هنگامه نبرد كربلا ، پرچمدار سپاه او بود . عبّاس عليه السلام ، در روزهاى سخت محاصره امام عليه السلام و يارانش ، سقايت سپاه و آبرسانى به كودكان را بر عهده داشت .
او در آستانه شب عاشورا ، در جمع همراهان حسين عليه السلام ، هنگامى كه امام عليه السلام از آنها خواسته بود تا بروند و ايشان را تنها بگذارند اوّلين كسى بود كه با جملاتى سرشار از عشق و ايمان ، و آكَنده از ايثار ، همگامى و جانفشانىاش را اعلام كرد .
عبّاس عليه السلام ، در كلام امامان عليهم السلام ، به ايثار ، تيزبينى ، استوارى در ايمان ، جهاد عظيم ، آزمايش نيكو و داشتن جايگاه رَشكآور در قيامت ، ستوده شده است .
عبّاس عليه السلام ، در هنگام شهادت ، 34 سال داشت . بنا بر اين ، در حدود سال 26 هجرى به دنيا آمده است . در « زيارت ناحيه مقدّسه » ، در باره او آمده است :
السَّلامُ عَلَى أبي الفَضلِ العَبّاسِ بنِ أميرِ المُؤمِنينَ ، المُواسي أخاهُ بِنَفسِهِ ، الآخِذِ لِغَدِهِ مِن أمسِهِ ، الفادي لَهُ الواقي ، السّاعي إلَيهِ بِمائِهِ ، المَقطوعَةِ يَداهُ ، لَعَنَ اللَّهُ قاتِلَيهِ يَزيدَ بنَ الرُّقادِ الحيتي وحَكيمَ بنَ الطُّفيلِ الطّائِيَّ « 1 » .
سلام بر ابوالفضل عبّاس ، فرزند امير مؤمنان ؛ از خود در گذرنده با جان براى برادر ، برگيرنده از ديروزش براى فردايش ، فدايىِ او ، نگهدارنده ، كوشنده براى رساندن آب به او ، و كسى كه دستهايش بُريده شد ! خداوند ، قاتلانش يزيد بن رُقاد حيتى و حَكيم بن طُفَيل طايى را لعنت كند !
گفتنى است كه در شمارى از منابع متأخّر ، مطالبى در باره ابو الفضل العبّاس عليه السلام
هامش
( 1 ) الإقبال : ج 3 ص 73 .