سخنى در باره تعداد بيعت كنندگان با مسلم
در اسناد تاريخى ، تعداد بيعت كنندگان با مسلم ، متفاوتْ گزارش شده است : دوازده هزار ، هجده هزار ، بيست و چند هزار ، بيست و پنج هزار ، و بيش از سى هزار نفر .
گفتنى است كه بيشتر گزارشها ، تعداد هجده هزار نفر را تأييد مىكنند . اين تعداد در بيش از ده منبع كهن ، گزارش شده و كتابهايى چون : الأخبار الطوال ، الإرشاد ، تاريخ الطبرى ، الثقات ابن حبّان و الطبقات الكبرى ، اين رقم را آوردهاند . « 1 »
به نظر مىرسد نقلهايى كه از دوازده هزار نفر ياد كردهاند ، مربوط به ابتداى بيعت باشند كه با گذشت زمان ، تعداد ، افزايش يافته است .
نقلهايى هم كه عددهاى ديگر را ثبت كردهاند ، با توجّه به اين كه منابع آنها اندك است ، احتمالًا گزارش تقريبى و تخمينى هستند .
گفتنى است كه در شمارى از منابع ، آمده است كه اهل كوفه ، ضمن نگارش نامهاى جهت دعوت امام حسين عليه السلام براى آمدن به كوفه ، اظهار داشتند كه در كوفه ، يكصد هزار جنگجو با ايشان ، همراهى خواهند داشت . شيخ مفيد ، اين مطلب را چنين آورده است :
مردم كوفه به امام عليه السلام نوشتند : « اين جا برايت يكصد هزار شمشير [ براى نبرد در ركابت ] آماده است . معطّل نكن » « 2 » .
هامش
( 1 ) ر . ك : دانشنامه امام حسين عليه السلام : ج 4 ص 149 .
( 2 ) الإرشاد : ج 2 ص 69 .