نكته قابل توجّه ، اين كه تاريخ عاشورا ، بيشتر از بسيارى موضوعات ديگر ، داراى منابع معتبر و قابل استناد است و مرثيهسرايان متعهّد و آگاه ، اصولًا نيازى به استفاده از منابع غير قابل استناد ندارند . به گفته شهيد مطهّرى :
اگر كسى تاريخ عاشورا را بخواند ، مىبيند از زندهترين و مستندترين و از پُرمنبعترين تاريخهاست . مرحوم آخوند خراسانى « 1 » فرموده بود : آنها كه به دنبال روضه نشنيده مىروند ، بروند روضههاى راست را پيدا كنند كه آنها را احَدى نشنيده است « 2 » .
شمارى از مرثيهسرايان مىپندارند كه هر چه چاپ و منتشر شد ، قابل استناد است و كارى با اعتبارِ منبع ندارند .
بسيارى از مطالب بىاساس و دروغى كه موجب وَهْن اهل بيت عليهم السلام است و متأسّفانه به عنوان مرثيه مطرح مىگردند ، ريشه در منابع غير معتبر دارند و از اين رو ، منبعشناسى ، نخستين شرط ذاكران و مرثيهسرايان راستين تاريخ خونبار عاشوراست و كسانى كه فاقد اين شرط اند ، هر چه قدر هم كه با اخلاص باشند ، شايستگى لازم را براى ذكر مصيبت اهل بيت عليهم السلام ندارند .
سه . گزارشهاى ذلّتبار
حسين بن على عليه السلام ، مظهر عزّت الهى و عاشورا ، جلوهگاه حماسه و عزّت حسينى ، و شعار دشمنشكن « هَيهاتَ مِنّا الذّلة ! » ، ميراث گرانبهاى اوست . در منابع معتبر ،
هامش
( 1 ) آية اللَّه آخوند محمّدكاظم بن حسين خراسانى ، متولّد سال 1255 ق ، در مشهد ومتوفّاى سال 1329 ق ، در نجف ، از علماى بزرگ اماميه و از مصلحان نامدار عالم اسلام است كه از جهت گستردگى حوزه درس و روشمندى در تدريس فقه و اصول فقه ، يگانه عصر خود بود و به نهضت مشروطه در ايران ، كمكهاى شايانى نمود . اثر مشهور وى ، كفاية الاصول است .
( 2 ) حماسه حسينى : ج 1 ص 56 .